Telkens wanneer je jezelf betrapt op het relateren aan een generiek stukje informatie en denkt dat het specifiek op jou van toepassing is, kun je beïnvloed worden door het zogenaamde Barnum Effect. Deze marketingtruc is bedoeld om consumenten aan te trekken door hen zich gewaardeerd te laten voelen. Maar wist je hoe het begon?
Het Barnum Effect is een psychologisch fenomeen waarbij mensen gulzig geloven dat gegeneraliseerde informatie die op de meeste individuen van toepassing is, uniek voor hen is.
Het Barnum Effect
The Barnum Effect, ook wel het Forer Effect genoemd, is een psychologisch fenomeen waarbij individuen geloven in gegeneraliseerde beschrijvingen alsof ze nauwkeurig hun eigen unieke persoonlijkheid beschrijven. De meeste mensen denken dat een vage vertelling specifiek over hen gaat, zelfs al is het een gegeneraliseerde uitspraak.
Het Barnum-effect toont aan hoe mensen vatbaar zijn voor dit soort trucjes omdat ze de informatie die ze lezen aan zichzelf koppelen, terwijl het in feite ook op anderen van toepassing is. Deze psychologische truc wordt vaak gebruikt door helderzienden, goochelaars, handlijnlezers en kristallen bolkijkers. (Bron: Neurofied)
Deze psychologische truc werkt het beste als de gegeven uitspraak positief is. Het werkt zelden met negatieve uitspraken, omdat mensen de neiging hebben zich van negatieve opmerkingen af te keren. Het effect werkt het beste als de uitspraken vaag en algemeen zijn. Het geheim is om voornamelijk positieve uitspraken te combineren en af en toe enkele negatieve inzichten toe te voegen, terwijl je zinnen af en toe opneemt om hun persoonlijkheid te beschrijven. (Bron: Britannica)
Hoe is het Barnum-effect begonnen?
De term werd voor het eerst bedacht door psycholoog Paul Meehl in 1956. Meehl verbond het fenomeen met een opmerking die naar verluidt werd uitgesproken door The Greatest Showman, Phineas T. Barnum. Naar verluidt stelde Barnum dat zijn succes te danken was aan het feit dat er elke minuut een sukkel wordt geboren. (Bron: Neurofied)
Dit psychologische fenomeen wordt soms het Forer-effect genoemd, het is vernoemd naar de psycholoog Bertram Forer en zijn studie uit 1948. Forer gaf een nep‑psychologietest aan 39 van zijn studenten. De valse persoonlijkheidstest heette Diagnostic Test Blank en beweerde persoonlijke motivatiefactoren in perceptuele selectiviteit te onthullen. Zijn studie werd gepubliceerd onder de titel The Fallacy of Personal Validation: A Classroom Demonstration of Gullibility.
Na een week gaf de psycholoog elk van zijn studenten een vermeend geïndividualiseerd resultaat. Hier zijn enkele van de gegeneraliseerde uitspraken, zoals vermeld op Trait Lab.
- Je hebt een grote behoefte aan dat andere mensen je leuk vinden en bewonderen.
- Je hebt de neiging kritisch op jezelf te zijn.
- Je beschikt over een grote hoeveelheid ongebruikte capaciteit die je niet in je voordeel hebt benut.
Vervolgens ondervroeg hij hen en vroeg hen de resultaten te beoordelen op hoe goed ze op hen van toepassing waren. Daarna vroeg hij zijn studenten de uitspraken te beoordelen op hoe goed ze persoonlijk op hen van toepassing waren. Hij behaalde een ongelooflijk hoge nauwkeurigheid voor deze test.
Natuurlijk waren de resultaten nep. Forer zette stukjes van de gegeneraliseerde eigenschappen van elke student, die hij vond in een astrologisch boek, in elkaar. Alle deelnemers aan de studie kregen exact dezelfde lijst met uitspraken in plaats van wat Forer beweerde dat op maat gemaakte uitspraken waren.
Hij ontdekte vervolgens dat universeel geldige uitspraken mensen gemakkelijk misleiden. Ze hebben de neiging te onderschatten hoeveel gedachten en ervaringen gewoon zijn. Hij ontdekte dat de waargenomen nauwkeurigheid van een beoordeling iets zegt over de geldigheid ervan. (Bron: Trait Lab)
