Het Manhattanproject was een van de best bewaarde geheimen van de Amerikaanse regering. Met meer dan 130.000 mensen in dienst en een budget van 2 miljard dollar zou je denken dat iemand er van op de hoogte zou zijn geweest.

Werknemers hadden geen idee waar hun taken voor waren, omdat de details van het Manhattanproject zo geheim werden gehouden. Een wasvrouw werd toegewezen aan een apparaat “om te luisteren naar klikgeluiden.” Het was een Geigerteller, gebruikt om de stralingsniveaus van uniformen te controleren.

Het Manhattanproject

Het Manhattanproject was een onderzoeks- en ontwikkelingsproject tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het primaire doel was het ontwikkelen van zeer geavanceerde wapens die de geallieerde strijdkrachten zouden gebruiken om de As-mogendheden te verslaan.

Het project bereikte zijn voltooiing in 1938 toen de Duitse wetenschappers Otto Hahn en Fritz Strassman kernsplijting ontdekten. De ontdekking door deze Duitse wetenschappers leidde Albert Einstein en Leo Szilard ertoe de toenmalige president Roosevelt te waarschuwen dat de Duitsers mogelijk een atoombom aan het bouwen waren.

Het werd officieel opgericht in 1942 en kreeg de naam Manhattanproject omdat het aanvankelijk gevestigd was op 270 Broadway, Manhattan.

Het project leidde tot een nieuw soort oorlogvoering – de atoombewapening. (Bron: Atomisch Erfgoed)

Beveiliging en Geheimhouding

Het waarborgen dat de locaties van het Manhattanproject verborgen en veilig waren, was een essentieel onderdeel van het geheimhouden van het project. Dit was een van de belangrijke taken die het hoofd van het project, generaal Leslie R. Groves, moest dragen. Hoewel het project de naam Manhattanproject kreeg, lagen de locaties en vestigingen in geen enkele buurt van Manhattan. In plaats daarvan kozen de projectingenieurs specifieke gebieden die praktisch geïsoleerd waren van het publiek.

Personen die bij het project in dienst waren, moesten grondige antecedentenonderzoeken ondergaan voordat ze aan hun werk konden beginnen. De FBI kreeg de taak te waarborgen dat werknemers geen strafblad hadden en geen verdachte banden met as-ondersteuners. Zodra ze goedgekeurd waren, kregen de werknemers beveiligingspasjes met hun naam, foto en beveiligingsniveau. Afhankelijk van hun clearance‑niveau kregen werknemers alleen informatie die nodig was voor hun taken.

Een andere manier waarop generaal Groves de geheimhouding handhaafde, was door te controleren hoe de werknemers spraken en schreven. Bovendien moesten alle arbeiders een formulier ondertekenen waarin zij beloofden stilte te bewaren over het project. De generaal voerde ook propaganda in om werknemers regelmatig te herinneren hoe ze moesten schrijven en spreken om de geheimen van het project te beschermen. “Wat je hier ziet, wat je hier doet, wat je hier hoort wanneer je vertrekt, laat het hier blijven!” was een standaardreclamebord op alle projectlocaties. (Bron: Life)

Erfenis

Misschien wel de meest opvallende erfenis van het project is de bombardementen op Hiroshima en Nagasaki tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit was de eerste keer dat de VS het product van het project voor oorlogvoering gebruikten. Deze bombardementen veroorzaakten ongeveer 237.000 slachtoffers. Little Boy en Fat Man waren de kinderen van het project, die de wereld lieten zien dat de oorlog nu een andere wending had genomen.

Dit project dreef de oorlogvoering naar een complexere vorm. Het ontbrandde nucleair onderzoek op andere continenten en startte de nucleaire wapenwedloop van de Koude Oorlog. (bron: Atomisch Erfgoed)