De nazi’s hadden duizenden antiekstukken verwacht toen ze het Nationaal Archeologisch Museum betraden. De enige barrière die hen weerhield van het stelen van de verborgen rijkdommen was de voortdurende inspanning van de museummedewerkers. 

Het Griekse Ministerie van Cultuur bedacht een plan om de uiterste bescherming van hun onschatbare relikwieën te waarborgen. Volgens hun bevelen verborg het Nationaal Archeologisch Museum de schat op een plek waar geen nazi het zou vinden. 

Het Nauwgezette Plan van de Grieken

De 27e april 1941 markeerde de intrede van het woeste Duitse leger in Athene, wat duidde op de belemmering van verzet van het Griekse leger. De volgende ochtend zouden de waardevolle schatten en artefacten in het Nationaal Archeologisch Museum worden onderzocht door de nazi-functionarissen. Onverwacht ontdekten ze dat het museum leeg was. 

Bang voor het onvermijdelijke dat de nazi’s de Griekse rijkdommen zouden stelen, beraamden de curatoren en archeologen van het museum zes maanden vóór de aankomst van de nazi’s in Athene een slim plan. Het uitwerken van dit plan betekende het waarborgen van de bescherming van het rijke, tijdloze verleden van de Grieken.

De oorlogsverklaring van het land in oktober 1940 was de enige katalysator die het Griekse Ministerie van Cultuur nodig had om de bescherming van haar verzamelobjecten te garanderen. De archeologische afdeling van het Griekse Ministerie van Cultuur informeerde onmiddellijk en stuurde brieven naar alle musea, met grondige handleidingen en instructies over de essentiële conservering van het Griekse antiek tegen plunderingen en andere vormen van intimidatie door de voortdurende oorlog. 

In de instructies stonden twee methoden voor de bescherming van hun kostbaarheden. De eerste procedure gaf aan het specifieke voorwerp te beschermen met een tijdelijk houten steiger voordat het met een geschikte zandzak werd bedekt. De tweede procedure instrueerde om het standbeeld ondergronds te begraven. De laatste methode werd als effectiever beschouwd. 

Het Nationaal Archeologisch Museum reageerde door commissies te vormen, waarmee het belangrijke plan om duizenden van hun antiek te verbergen werd gestart.

Vroeg in de ochtend, zelfs voordat de maan was ondergegaan, verzamelden de mensen die dit werk hadden ondernomen zich in het museum, en ze gingen pas laat ’s nachts naar huis. Het opslaan van de standbeelden vond plaats op basis van de grootte en het belang van elk stuk. De zwaarste onder hen werden opgesteld in diepe greppels die in de vloeren van de noordelijke zalen van het museum waren gegraven, waarvan de funderingen toevallig op zachtere ondergrond lagen.

Semni Karouzu

(Bron: Pappas Post) 

Waar verstopten ze de artefacten?

Diep in de kelder van het museum groef het museumteam enorme greppels –  zo groot dat ze reikten tot de straten en avenues van de Boubolinasstraat in Athene. Museumtechnici improviseerden met kranen van hout om de vele standbeelden in de greppels te laten zakken. Extreme waakzaamheid was vereist aangezien het hele museumteam hun tijd wijdde aan het laten zakken van elk waardevol relikwie in de betonnen beschermde greppels. 

Na het transport van de beschermde antiek voegden de ploeg een hoop aarde en zand toe, als een afwerking om de aanwezigheid van de antiquiteiten verder te verbergen. 

Tijdens de complexe operatie om de standbeelden te verbergen, namen museumregisters de taak op zich om de locatie van de kostbaarheden en hun bewaarvolgorde te documenteren. Nauwkeurige details waren vereist om de ontdekking van dit antiek te voorkomen. De algemeen penningmeester van de Bank van Griekenland bewaarde de stapels geregistreerde informatie om de veiligheid te garanderen. Naast de documentatie brachten ze ook onschatbare voorwerpen over, zoals de beroemde schatten en gouden voorwerpen uit Mycene. (Bron: Pappas Post) 

Het Succesvolle Resultaat

De zes maanden durende operatie bereikte uiteindelijk haar einde, tien dagen nadat de nazi’s in Athene waren gearriveerd.

Van de kale muren tot de onbezochte vitrines was duidelijk dat er niets uit het museum zou worden meegenomen. De nazi’s waren verbaasd over de leegte van het museum, en geen enkel personeelslid had het geheim van het plan prijsgegeven. 

Uiteindelijk beschermde het Nationaal Archeologisch Museum al zijn schatten, waarbij de locatie nooit werd onthuld. Het was 1944, jaren na de bevrijding van Athene, toen het antiek werd opgegraven en onthuld. (Bron: Pappas Post)