Als je ooit het boek I, Libertine hebt gelezen, zou je verbaasd zijn over het bizarre achtergrondverhaal. Hoe begon DJ Jean Shepherd de hoax en hoe kwam het boek tot stand?
In de jaren 50 creëerde DJ Jean Shepherd een nepboek en spoorde zijn luisteraars aan om hem te helpen de niet-bestaande tekst te promoten. Veel van zijn luisteraars namen deel aan deze hoax. Jaren later werd het boek daadwerkelijk geschreven.
Jean Shepherd en de Nachtmensen
Jean Shepherd nam de WOR-radiofrequenties van middernacht tot 5 uur ’s ochtends in het begin van de jaren vijftig. Hij besprak een reeks onderwerpen en leverde donkere en komische monologen die destijds niet gebruikelijk waren. Alleen in de radiozender experimenteerde Shepherd met het concept van radio‑entertainment, vaak zonder het format van de zender te volgen.
Shepherd ontwikkelde een toegewijde aanhang, die hij de nachtmensen noemde. Zijn luisteraars genoten van een geheime, hechte gemeenschap omdat zij de enige luisteraars van de show waren. Shepherd bedacht zelfs een manier voor hen om elkaar in het openbaar te herkennen, met het wachtwoord Excelsior, waarop men zou moeten reageren met een bruisende fles.
Shepherd sprak vaak over het verschil tussen de nachtmensen en de dagmensen, waarbij hij de eersten vaak beschreef als creatiever omdat de nacht het moment is waarop mensen echt individuen worden en alle beperkingen op vrijheid worden weggenomen. (Bron: Hoaxes)
De I, Libertine Hoax
In april 1955 bezocht Shepherd een boekwinkel en vroeg of ze een exemplaar hadden van het script van de oude radioserie Vic and Sade. Na navraag zei de verkoper dat ze die niet hadden, en dat het in feite geen echt boek was omdat het niet in de lijst stond. Dit verontstond Shepherd omdat hij wist dat het boek echt was. Het illustreerde ook zijn idee over het verschil tussen dag‑ en nachtmensen.
Shepherd vond dat, aangezien de verkoper een dagmens was, hij zich niet kon voorstellen dat het boek bestond simpelweg omdat het niet in hun lijst stond. De DJ sprak over zijn ervaring en gedachten over zijn radioshow, en toen kwam het hem ineens te binnen. Hij vroeg zijn luisteraars om deel te nemen aan een praktische grap die hij had bedacht.
Shepherd vroeg zijn luisteraars om boekhandels te bezoeken en te vragen naar een boek dat echt niet bestond. Hij dacht dat dit de dagmensen zou opschudden omdat ze het boek helemaal niet zouden vinden. Zijn luisteraars spraken zich uit voor het idee en stelden de titel I, Libertine voor. Een ander stelde voor dat de auteur een expert in achttiende‑eeuwse erotiek moest zijn. En weer een ander raadde de naam van de auteur aan als Frederick R. Ewing.
De hoax kreeg vorm en op de dag na het feit dat Shepherd het idee besprak, werd gemeld dat ongeveer 27 mensen een bestelling plaatsten voor het boek bij de boekhandel op Fifth Avenue. De luisteraars gingen de daaropvolgende weken naar boekhandels door het hele land en bestelden het nepboek. (Source: Hoaxes)
Wanneer werd de hoax echt?
Boekhandelaars stonden machteloos door het aantal bestellingen voor het nepboek. Ze probeerden het boek bij verschillende uitgevers te vinden, maar konden het natuurlijk niet vinden. Dit trok de aandacht van uitgever Ian Ballantine. Ballantine kon de hoax terugvoeren naar Shepherd.
Ballantine vond het interessant om van de hoax te profiteren door het boek echt uit te geven. Hij nam contact op met Shepherd en stelde het idee voor. Shepherd stemde toe, en een sciencefiction‑schrijver, Theodore Sturgeon, een van Shepherd’s nacht‑mensen, kreeg de opdracht het boek te schrijven.
Sturgeon voltooide het boek binnen een maand, en het werd gepubliceerd. Er werden slechts 130.000 exemplaren gedrukt. Hoewel de hoax openbaar werd gemaakt, hielp de publiciteit de verkoop van de echte I, Libertine. (Source: Hoaxes)
