In 2014 begon professor Samuel Leistedt van de Belgische psychiatrie, samen met tien collega’s, een onderzoek naar psychopathische personages in films. Gedurende drie jaar bekeken ze 400 films die tussen 1915 en 2010 waren uitgebracht [1] [4] [5]. Het team identificeerde 126 psychopathische personages binnen dit onderzoeksmateriaal [1] [4] [5]. Het uiteindelijke rapport beschreef het project en de bevindingen [3].

Anton Chigurh, gespeeld door Javier Bardem in No Country for Old Men, werd beoordeeld als de meest realistische psychopaat [1] [5]. De onderzoekers noemden Chigurh een klassieke psychopaat [1] [5]. Hij benadert moord met een bijna onnatuurlijk gevoel van normaliteit en leegt zijn kenmerkende revolver zonder enige aarzeling [1]. Volgens het rapport lijkt hij volledig onkwetsbaar en ongevoelig voor elke vorm van emotie of menselijkheid [1] [5]. Hij stond bovenaan de lijst die het team opstelde [3].

Twee personages kregen een eervolle vermelding: Hans Beckert in de Duitse film M uit 1931 en Henry Lee Lucas in de film Henry: Portrait of a Serial Killer uit 1986 [1] [5]. Peter Lorre speelde Beckert als een ogenschijnlijk onopvallende man die gekweld wordt door de drang om kinderen ritueel te vermoorden [1] [5]. Henry Lee Lucas miste het vermogen om vooruit te plannen; hij had een chaotisch privéleven en slechte familierelaties, waardoor hij een typisch voorbeeld is van een idiopathische psychopaat [1] [5].

Tommy Udo in de film Kiss of Death uit 1947 en Cody Jarrett in White Heat uit 1949 vertegenwoordigen een oudere, verkeerde opvatting over psychopathie [1] [5]. De onderzoekers stelden dat dergelijke personages vaak werden afgeschilderd als sadistisch, onvoorspelbaar, seksueel verdorven en emotioneel instabiel, met een drang tot willekeurig geweld en vernietiging [1] [5]. Ze vertoonden bovendien vreemde maniertjes zoals giechelen, lachen of gezichtstrekkingen [1] [5]. Deze keuzes resulteerden in beroemde, maar onrealistische personages [1] [5].

Volgens de analyse van het team voldeden Freddy Krueger en Jason Voorhees niet aan de criteria van psychopaten [1] [5]. De onderzoekers betoogden dat slasherfilms doorgaans onrealistische psychopathische personages tonen, die eigenschappen als sadisme, intelligentie en het vermogen om te voorspellen hoe slachtoffers zullen proberen te ontsnappen bezitten [5]. Zulke figuren zijn iconische, populaire voorstellingen van fictieve moordenaars, maar geen interessante psychopaten [5].

Van de 126 psychopathische personages waren er slechts 21 vrouwelijk [5]. De onderzoekers merkten op dat deze vrouwelijke personages meestal sluwe manipulatrices zijn, waarbij seksualiteit hun belangrijkste wapen is [5]. Hedra Carlson in Single White Female en Catherine Tramell in Basic Instinct maakten beide misbruik van de seksuele verlangens van mannen, met gevaarlijke gevolgen [5]. Annie Wilkes in Misery en Rachel Phelps in Major League vormden enkele uitzonderingen op deze regel [5].

The Dark Knight kwam in juli 2008 uit en bevatte Heath Ledger als de Joker, een anarchistische meesterbrein die wil testen hoe ver Batman zal gaan om Gotham City te redden van chaos [2]. Het onderzoeksmateriaal van het team van Leistedt liep tot 2010 [1] [5]. De in het rapport genoemde voorbeelden van realistische psychopathie waren Chigurh, Beckert en Lucas [1] [3] [5]. De samenvatting in het rapport richtte zich vooral op Chigurh, Beckert en Lucas [1] [5].


Sources

  1. businessinsider.com
  2. Wikipedia: The Dark Knight
  3. sakkyndig.com
  4. businessinsider.com
  5. africa.businessinsider.com