Je urine, geloof het of niet, heeft een doel. Sinds de oudheid weten wetenschappers en uitvinders met een stalen maag dat vloeibaar afval nuttig kan zijn. De Romeinen handelden in urine, verzamelden het publiekelijk en betaalden er belasting over. Mensen over de hele wereld hebben urine, zowel menselijk als dierlijk, door de geschiedenis heen voor verschillende doeleinden gebruikt. Maar hoe werd ons plasje door de tijd heen gebruikt?

Onze plas is door de geschiedenis heen voor verschillende doeleinden gebruikt, waaronder het looien van huiden, het reinigen van kleding, het maken van buskruit en het witten van tanden.

Urine als reiniger

Ammoniak, zoals eerder vermeld, is een veelvoorkomend ingrediënt in reinigingsproducten. Ammoniak is een zwakke base op de pH-schaal, wat betekent dat het meer neutraal dan essentieel is; echter is het ook bijtend, wat betekent dat het een destructieve reactie heeft wanneer het in contact komt met bepaalde stoffen. Omdat het vet en vuil neutraliseert, is het een waardevol ingrediënt in reinigingsproducten.

Zepen worden algemeen beschouwd als een moderne uitvinding. Zepen van verschillende soorten bestaan al enkele duizenden jaren. Ze konden niet tippen aan het gebruik van urine, die, wanneer verdund met water, als een weekoplossing voor vuile kleding kon dienen.

Wasserschilders in het oude Rome stampten op nat linnen zoals wijnmakers op druiven, vergelijkbaar met hoe moderne wasmachines de lading draaien en schudden. (Bron: The Vintage News)

Urine als verzachter en verhelder

Urine is niet alleen nuttig voor het reinigen van kleding, maar ook voor het behandelen ervan. De zure aard van ammoniak lost meer op dan alleen vuil; het helpt ook bij het verwijderen van haren van dierenhuiden, het verzachten van leer en dierenbont.

Urine werd ook gebruikt om kleding kleurrijker te maken. Natuurlijke kleurstoffen moeten goed behandeld worden om hun kleur in textiel te behouden. Ammoniak was een essentiële grondstof voor de textielindustrie in het Engeland van de 16e eeuw omdat het fungeerde als bindmiddel, een bindende stof die de kleurstof aan de stof verbond.

Jaarlijks ontving Yorkshire vat na vat menselijk urine om te mengen met aluin om een sterk bindmiddel te maken. Deze combinatie zorgde voor de helderste stoffen. (Bron: The Vintage News)

Urine als bleekmiddel

Urine maakt niet alleen helderder, maar ook witter! Voorheen beweerden specialisten dat het gebruik ervan in een mondspoeling de tanden zou witten. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat deze theorie ondersteunt, maar er bestaat wel een poëtisch vers over dit onderwerp.

In het land Celtiberië wrijft elke man ’s ochtends zijn tanden en zijn rode tandvlees met het urine dat hij heeft gelaten, zodat hoe gepolijster jouw tanden zijn, hoe meer urine ze beweren dat je hebt gedronken. Misschien is dat de reden waarom men toen geen tanden poetste. (Bron: The Vintage News)

Urine gebruiken voor explosieven

Urine heeft explosieve eigenschappen, wat je misschien zal verbazen. Natuurlijk alleen wanneer het wordt gecombineerd met de juiste elementen. Het belangrijkste bestanddeel van buskruit is salpeter, ook bekend als kaliumnitraat.

Buskruitfabrikanten konden het vroeger uit urine winnen voordat de moderne tijd synthetische productie mogelijk maakte. Ammoniak komt in beeld en vormt nitraten wanneer het reageert met zuurstof.

Geoloog Joseph LeConte illustreert het resultaat van het mengen van vloeibare mest met stro, as en bladeren in zijn “Instructions for the Manufacture of Saltpetre” uit 1862. Naarmate de hoop rijpt, legt hij uit dat verdamping de nitriet naar de oppervlakte brengt, waar het verschijnt als een witachtige uitbloei die door smaak waarneembaar is. (Bron: The Vintage News