Wist je dat een slaperig stadje in het Midwesten van Amerika een belangrijke rol speelde bij het beëindigen van een van de gruwelijkste oorlogen in de moderne geschiedenis?
Het Dayton‑verdrag was bedoeld om vredesbesprekingen te voeren om de Bosnische Oorlog te beëindigen. Het verdrag vond plaats in november 1995 in Dayton, Ohio. Onderhandelaars kozen Dayton om media‑interferentie te elimineren en alle betrokken partijen uit hun comfortzone te halen.
De Bosnische Oorlog
De Bosnische Oorlog was een diep ethisch gewortelde oorlog die begon in 1992. Ze duurde drie jaar. Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog verenigde Josip Broz Tito, deels Kroaat en deels Sloveen, Bosnië‑Herzegovina, Servië, Montenegro, Kroatië, Slovenië en Macedonië.
Deze staten werden onderdeel van de Communistische Federatie van Joegoslavië met zes gelijke republieken. Echter, etnische problemen ontstonden door de unie van de staten. Serviërs keurde Tito's erkenning van Macedoniërs en moslims van Bosnië‑Herzegovina als aparte nationaliteiten af. Tito's Communistische Federatie viel uiteen toen Tito in 1980 stierf.
Met de Balkan‑staten die roepend om onafhankelijkheid, kwam Slobodan Milosevic in 1986 aan de macht, gebruikmakend van nationalisme. Hij stond bekend als De Slachter van de Balkan, die opzettelijk conflicten veroorzaakte tussen Serviërs, Kroaten en Bosniakken. Milosevic gebruikte oude ethische vetes en wekte nationalistische opvattingen van Groot‑Servië op, uitsluitend voor Serviërs.
In 1992 riep Bosnië haar onafhankelijkheid uit. Maar Radovan Karadzic, een man onder directe controle van Milosevic, verzette zich en dreigde met bloedvergieten omdat de Bosnische Serviërs deel van Joegoslavië wilden blijven.
Twee dagen na de erkenning door Europa en de Verenigde Staten van de onafhankelijkheid van Bosnië bombardeerde de Servische Democratische Partij Sarajevo, de hoofdstad van Bosnië. Dit markeerde het begin van de Oorlog, samen met etnische zuivering, waarbij duizenden werden gedood in een wanhopige genocide.
De VN weigerde in te grijpen in de Oorlog maar faciliteerde de levering van humanitaire hulp, en richtte veilige zones op zoals Srebenica. De VN slaagde echter er niet in Srebenica te beschermen tegen Bosnische Servische troepen in juli 1995, wat resulteerde in het bloedbad van Srebenica waarbij meer dan 7.000 Bosniakse mannen omkwamen.
Het einde van de Oorlog werd gemarkeerd toen de Verenigde Staten de vredesbesprekingen van de Bosniakken, Serven en Kroaten in november 1995 sponsorden. De Oorlog eiste meer dan 250.000 levens en ontheemde meer dan 2 miljoen mensen uit hun geboorteplaatsen. (Bron: Borgen Project)
De Dayton‑overeenkomst
Bosnisch-Serven onder leiding van Milosevic werden gedwongen in te stemmen met de door de VS gesponsorde vredesbesprekingen toen ze geconfronteerd werden met NAVO‑luchtbombardementen en een grootschalige Bosniak‑Kroatische landoffensief. De Dayton‑overeenkomst, of Dayton‑akkoord, begon op 1 november 1995 op Wright‑Paterson Air Force Base buiten Dayton, Ohio.
De vredesbesprekingen werden geleid door de Amerikaanse hoofdonderhandelaar Richard Holbrooke en minister van Buitenlandse Zaken Warren Christopher. Op 21 november hadden de presidenten van Servië, Bosnië en Kroatië overeenkomsten bereikt om de Bosnische Oorlog te beëindigen.
De overeenkomst schetste ook een algemeen kader voor vrede in Bosnië en Herzegovina. De vredesbesprekingen behielden Bosnië ook als één staat bestaande uit twee delen: de Bosnië‑Kroatische federatie en de Bosnisch‑Servische republiek.
Het akkoord werd ook bijgewoond door vertegenwoordigers uit het VK, Frankrijk, Duitsland, Italië, Rusland en de Europese Unie. Dayton, Ohio, werd gekozen om de onderhandelingscapaciteit van de deelnemers te beperken door middel van media en om de oorlogvoerende staten uit hun comfortzone te verwijderen. (Bron: Britannica)
