Tijdens het afschuwelijke fascistische bewind van Adolf Hitler zette nazi‑Duitsland het vergroten van zijn grondgebied voorop om de nazi‑ondersteuning te versterken en antisemitisme te bevorderen. Een van de vele kwetsbare slachtoffers van de nazi‑overname was Oostenrijk, wiens bevolking het nazi‑leger zonder tegenstand verwelkomde. 

Een plein in Wenen genaamd de Mexikoplatz herdenkt de bewonderenswaardige weerstand van de Mexicaanse Republiek tegen de nazi‑invasie van Oostenrijk, en verzet zich tegen de uitbreiding van nazi‑heerschappij, aangezien dit een directe aanval op het internationaal recht betekende. 

De Anschluss van Oostenrijk

De diplomatie tussen Oostenrijk en Mexico bestaat sinds 1842, volgend op de goedkeuring van beide landen van het Vriendschap, Navigatie en Handel verdrag.

Het meest significante evenement in de Oostenrijk‑Mexico betrekkingen begon toen de nazi’s begonnen Oostenrijk binnen te vallen. Tijdens de Volkenbond in 1938 was Mexico het enige land dat zich verzette tegen de Anschluss Österreichs in Oostenrijk. 

De Anschluss is de invasie of annexatie van Oostenrijk door de nazi’s. In die tijd had Oostenrijk een onderdrukkende fascistische staat, en sinds 1933 nam de steun voor de nazi’s toe. Vier jaar voordat Mexico zich verzette tegen de Anschluss, hadden de nazi’s al geprobeerd Oostenrijk binnen te vallen en nazi‑heerschappij te vestigen met de moord op Engelbert Dollfuss, een Oostenrijkse kanselier. Het plan van de nazi’s mislukte omdat Kurt von Schuschnigg Dollfuss opvolgde als kanselier, en de politieke heerschappij van Kurt von Schuschnigg sterk afhankelijk was van hulp uit fascistisch Italië.

De massa’s van Oostenrijk ondersteunden het concept van de eenwording van nazi‑Duitsland en Oostenrijk, wat gunstig was voor de nazi’s omdat ze hun grondgebied zo veel mogelijk wilden uitbreiden. Oostenrijk werd al snel steeds vatbaarder voor een nazi‑overname doordat de relatie tussen Italië en Duitsland compacter werd. (Bron: The Wiener Holocaust Library) 

Op de twaalfde dag van maart 1938 betraden Duitse legers Oostenrijk met schijnbaar geen tegenstand van de Oostenrijkse bevolking. De volgende dag vroeg Adolf Hitler om de annexatie van Oostenrijk, en de formele goedkeuring van het Oostenrijkse parlement kwam snel, waardoor Oostenrijk een grondgebied van Duitsland werd. (Bron: Facing History and Ourselves) 

Dagen gingen voorbij, en toen 19 maart aanbrak, kwam Isidro Fabela, de minister van Buitenlandse Zaken van Mexico, langs. Tijdens de Volkenbond in Genève presenteerde Fabela een formeel protest namens president Lázaro Cárdenas, waarin hij de invasie van nazi‑Duitsland in Oostenrijk veroordeelde en stelde dat de annexatie van Oostenrijk een directe aanval was op het Verdrag van de Volkenbond en de principes van het internationaal recht. (Bron: Mas Mexico) 

De herdenking van Mexicaanse oppositie

Binnen de grenzen van Oostenrijk is er een plaats genaamd Plaza de México, of Mexikoplatz in het Duits, die de dappere weerstand van Mexico tegen nazi‑Duitsland tijdens de Anschluss in 1938 eert. Mexikoplatz, gelegen in Handelskai nabij de Donau, is een van de langste straten van Oostenrijk.

Zoals te zien is in historische studies, begon de oprichting van Mexikoplatz tussen 1868 en 1975. De locatie droeg vele eerdere namen voordat het zich op Mexikoplatz vestigde, zoals de Plaza del Archiduque Carlos of de Plaza de la Milicia.

De naam Mexikoplatz werd definitief in 1956 toen Mexico het enige land werd dat zich verzette tegen de nazi‑overname van Oostenrijk.

In maart 1938 was Mexico het enige land dat officieel protesteerde bij de Volkenbond tegen de gewelddadige annexatie van Oostenrijk door Nationaal‑Socialistisch Duitsland. Ter ere van die daad gaf de stad Wenen deze plaats de naam Mexico.

Een stenen monument in Mexikoplatz

(Bron: Mas Mexico)