De meeste filantropie van beroemdheden komt met een podium.
Een cheque op het toneel. Een gala. Een cameraflits. Een plaquette.
Alex Trebek deed in 1998 iets stillers. Hij gaf 74 acres open land weg in de Hollywood Hills van Los Angeles, grond die destijds naar verluidt ongeveer 2 miljoen dollar waard was, zodat die beschermd kon worden in plaats van volgebouwd.[1] Het land ging naar de Santa Monica Mountains Conservancy voor een doel dat nu bijna verbazend vooruitziend aanvoelt: natuurbehoud, en het behoud van een wildcorridor.[1]
Het was een heel typisch Alex Trebek-gebaar, als je erover nadenkt. Rustig. Praktisch. Onopvallend. En slimmer dan het op het eerste gezicht lijkt.
Het soort land dat steden meestal verliezen
Stedelijke grond heeft zijn eigen logica. Als een stad het kan asfalteren, egaliseren, omheinen of de bijbehorende uitzichten kan verkopen, dan doet een stad dat meestal ook. Dat geldt vooral voor Los Angeles, waar hellingen zelden gewoon hellingen zijn. Het zijn toekomstige kavels. Toekomstige huizen. Toekomstige wegen. Toekomstige privépanorama’s.
En dat is precies wat Trebeks schenking zo interessant maakt. Hij gaf niet een afgelegen stuk wildernis weg waar geen projectontwikkelaar iets mee wilde. Hij beschermde open land in de Hollywood Hills, een van de meest begeerde en kostbare landschappen van Zuid-Californië.[1]
Vierenzeventig acres klinkt niet enorm, totdat je het midden in een stad voor je ziet. Dan begint het ineens gigantisch te voelen. Het wordt ruimte voor beweging. Ruimte voor leefgebied. Ruimte zodat het landschap landschap kan blijven.
Waarom een wildcorridor belangrijk is
De term wildcorridor klinkt technisch, bijna bureaucratisch. Maar het idee erachter is simpel. Dieren hebben routes nodig. Ze moeten zich tussen stukken leefgebied kunnen verplaatsen om voedsel, partners, beschutting en veiligheid te vinden. Knip je die routes doormidden met wegen, muren en huizen, dan verklein je de natuur niet alleen. Je sluit haar op in geïsoleerde fragmenten.
Zo beschadigen steden ecosystemen op stille wijze. Niet altijd door ze in één dramatische daad uit te wissen, maar door de continuïteit te breken. Eén helling blijft over. Dan nog één. Dan nog één. Maar de onzichtbare lijnen ertussen verdwijnen, en met die lijnen verdwijnt ook het vermogen van wilde dieren om als wilde dieren te leven.
Trebeks landschenking hielp een van die lijnen te behouden.[1] Ze hield open ruimte open. En in een stad kan dat net zo belangrijk zijn als een park helemaal vanaf nul aanleggen. Soms gaat natuurbehoud niet over het scheppen van nieuwe wildernis. Het gaat erom te voorkomen dat de laatste functionele stukken van elkaar worden afgesneden.
Een andere vorm van filantropie
Trebek was al lange tijd filantroop en betrokken bij doelen als World Vision en de United Service Organizations.[1] Maar dit specifieke geschenk springt eruit omdat het niet alleen liefdadig was. Het was ecologisch, geografisch en blijvend.
Geld kan worden uitgegeven en vergeten. Land gedraagt zich anders. Als het eenmaal beschermd is, kan het decennialang zijn werk blijven doen.
Daarin schuilt de verborgen kracht van dit soort geschenken. Ze zijn niet alleen symbolisch. Ze veranderen de toekomende tijd van een plek. Dit perceel wordt die woonwijk niet. Deze heuvelrug wordt die weg niet. Deze corridor gaat niet dicht. De schenking wordt een soort veto tegen een ander Los Angeles.
En omdat het van Trebek kwam, een man die beter bekend stond om aanwijzingen, dictie en zijn kalme televisie-uitstraling in de avond dan om milieuactivisme, heeft het gebaar iets extra charmants. Het voelt een beetje zijdelings, een beetje onverwacht. Je verwacht niet dat de presentator van Jeopardy! stilletjes een leefgebied op een heuvel beschermt. En dan hoor je dat hij het wel deed, en blijft dat feit hangen.
De Hollywood Hills als leefgebied
Mensen horen “Hollywood Hills” en denken aan huizen van beroemdheden, kronkelwegen en de mythologie van Los Angeles. Ze denken meestal niet aan dierlijke verplaatsingen.
Maar dat is juist het punt. Steden verbergen hun ecologische werkelijkheid vaak achter hun culturele werkelijkheid. De heuvels zijn niet zomaar decor. Het is levend terrein. Coyotes maakt het niet uit dat een wijk beroemd is. Vogels maakt het niet uit dat een heuvelrug dure uitzichten biedt. Leefgebied blijft leefgebied, zelfs wanneer mensen het met prestige overdekken.
Land daar behouden betekent erkennen wat steden het liefst vergeten: stedelijke plekken staan niet los van de natuur. Het zijn discussies met de natuur. Tijdelijke regelingen. Uitonderhandelde grenzen.
Trebeks schenking koos, op een kleine maar betekenisvolle manier, de kant van continuïteit boven versnippering.
Waarom dit zo memorabel voelt
Een deel van wat dit feit zo bevredigend maakt, is de mismatch tussen het publieke imago en de daad zelf. Alex Trebeks roem kwam voort uit antwoorden, categorieën en onberispelijke kalmte. En toch had een van zijn meest blijvende daden buiten beeld te maken met iets veel rommeligers en fysiekers: aarde, oppervlakte, topografie, leefgebied, behoud.
En een ander deel is de schaal. Vierenzeventig acres midden in een wereldstad is geen symbolisch gebaar. Het is een onderbreking. Een doelbewuste weigering om elk waardevol stuk grond privébezit te laten worden.[1]
Er is ook iets diep aantrekkelijks aan het doel zelf. Niet alleen natuurbehoud, wat op zichzelf al bewonderenswaardig is, maar natuurbehoud met beweging in gedachten. Een wildcorridor is een daad van nederigheid. Hij gaat ervan uit dat niet alleen menselijke routes ertoe doen.
Misschien is dat wel het mooiste aan het hele verhaal. Trebek behield het land niet alleen zodat mensen het konden bewonderen. Hij behield het zodat dieren erdoorheen konden trekken, ongezien en ongeïnteresseerd in beroemdheid, zich bewegend door Los Angeles alsof de stad zich heel even herinnerde dat ze was gebouwd in de wereld van iemand anders.
