Charles Robert Darwin wordt gevierd als een van de meest vooraanstaande Britse wetenschappers. Zijn werk in de biologie en zijn beroemde theorie van Evolutie hebben geholpen de manier waarop we de wereld en onszelf begrijpen te transformeren. Maar wist je dat zijn theorie uiteindelijk leidde tot de ontdekking van een exotische motsoort?

Charles Darwin ontving orchideeën van een vriend en merkte op dat één ongewoon lang was. Hij theoriseerde dat er een insect moet bestaan dat in staat is die soort orchidee met lange mondstukken te bestuiven. De mot werd uiteindelijk enkele jaren later ontdekt.

Darwin’s fascinatie voor orchideeën

James Bateman, een bekende orchideeënbouwer, stuurde op 25 januari 1862 een doos orchideeën naar Charles Darwin. Darwin, als naturalist, werd nieuwsgierig naar de soorten orchideeën die hij ontving, en aangezien de namen van elke orchidee niet in de doos waren opgenomen, schreef hij aan Bateman om ernaar te vragen.

Bateman leverde de informatie die Darwin had gevraagd. Maar Darwin werd bijzonder nieuwsgierig naar een van de orchideeën die hij ontving. Deze specifieke orchidee, zoals Darwin besefte, behoorde tot de Angraecum-soort, algemeen bekend als de Madagaskar Sterorchidee. Darwin was vooral geïnteresseerd in de lengte van het nectarium. De orchidee heeft slanke bloemsporen waarin de nectar wordt opgeslagen. De sporen zijn meestal ongeveer tien tot elf inch lang, maar de nectar bevindt zich alleen in de onderste twee inch van de bloem. (Bron: Oxford Academic)

De bijzonder lange nektarbuisjes waren wat de aandacht trokken van de beroemde bioloog en zijn tijdgenoot, Alfred Russel Wallace. Volgens Beth Askham in haar artikel voor het Natural History Museum in Londen schreef Darwin aan Wallace: Goeie hemel, welk insect kan dat zuigen! Wallace antwoordde dat zo’n mot veilig kon worden voorspeld te bestaan op Madagaskar.

Darwin concludeerde dat als er zo’n orchidee bestond, er een insect moest zijn dat het kon bestuiven. Anders zou het niet bestaan hebben. En enkele jaren later kon Wallace op intelligente wijze hypothiseren dat, mocht zo’n mot bestaan, deze waarschijnlijk tot de familie Sphingidae zou behoren, algemeen bekend als de sfinxmot. Hij suggereerde zelfs dat het een nauw verwant zou kunnen zijn van de Xanthopan morganii. (Bron: Smithsonian Magazine)

Het ontdekken van de Darwin mot

En in 1903, ongeveer veertig jaar na de discussie van Darwin en Wallace, ontdekten de wetenschappers Lord Walter Rothschild en Karl Jordan een mot op Madagaskar die perfect overeenkwam met de voorspelling van beiden. De Madagaskar‑mot had een tonglengte van meer dan elf inch. De mot haalde de nectar uit de Madagaskar‑sterorchidee moeiteloos op. (Source: Smithsonian Magazine)

Het is een reusachtige mot, en staat bekend als de langste tong, of proboscis, van alle insecten ter wereld. Liefkozend de Darwin‑mot genoemd, werd de Xanthopan praedicta geclassificeerd als een ondersoort van de Morgan’s Sfinx van het Afrikaanse vasteland, of Xanthopan morganii.

Zowel de hypothese van Darwin als die van Wallace was correct – er bestond een mot die de orchidee kon bestuiven, en de mot behoorde inderdaad tot de Xanthopan‑familie. De soort werd Xanthopan morganii praedicta genoemd, naar hoe deze door Darwin ongeveer veertig jaar eerder was voorspeld.
De mot staat nu algemeen bekend als Darwin’s mot of Wallace’s sfinx, ter ere van de geschiedenis van zijn voorspelling. Toevallig ondersteunde Darwin’s voorspelling van het bestaan van deze mot ook sterk zijn evolutietheorie. (Source: Daily Mail UK)