Cheeta's staan bekend als het snelste landdier. Ze kunnen sprinten tot 120 kilometer per uur en accelereren tot 97 kilometer per uur in slechts drie seconden. In wezen maken ze ze sneller dan de meeste sportauto’s. Maar wist je dat deze prachtige wezens bijna uitgestorven waren?
Cheeta's stonden ooit op het punt van uitsterven, en hun genetische diversiteit is zo afgenomen dat hun immuunsysteem een “non-self” niet kan herkennen. Huidtransplantaties tussen niet-verwante cheeta’s worden behandeld als klonen of identieke tweelingen.
Cheeta's die strijden tegen uitsterven
Cheeta's worden bedreigd met uitsterven door klimaatverandering, menselijke jacht en vernietiging van hun habitat, waardoor hun populatie snel afneemt. De genen van cheeta’s vormen ook een bedreiging voor hun overleving.
Cheeta's hebben een lage voortplantingssuccesratio, wat betekent dat ze zich niet altijd als soort kunnen voortplanten. De populatie kan niet groeien of zich aanpassen aan milieuwijzigingen met minder nakomelingen.
Ze staan momenteel op het punt van uitsterven, hoewel cheeta’s eerder de doodsbedreiging hebben doorstaan en overwonnen. Volgens genetische analyses van wilde cheeta’s hebben ze mogelijk twee historische knelpunten overleefd, gebeurtenissen die de populatiegrootte drastisch verminderen.
Wanneer dit gebeurt, trouwen de weinige overlevenden onderling of paren ze met verwanten. Inteelt verkleint de genenpool, wat kan leiden tot problemen zoals verminderde genetische variabiliteit en het voortbestaan van potentieel schadelijke mutaties, waardoor het voor de resterende populatie moeilijker wordt zich aan te passen aan milieuveranderingen.
Wanneer dit gebeurt, trouwen de weinige overlevenden onderling of paren ze met verwanten. Inteelt verkleint de genenpool, wat kan leiden tot problemen zoals verminderde genetische variabiliteit en het voortbestaan van potentieel schadelijke mutaties, waardoor het voor de resterende populatie moeilijker wordt zich aan te passen aan milieuveranderingen. (Bron: Oxford Academic – Journal of Heredity)
Cheeta's en het conflict met de natuur
In tegenstelling tot andere grote katten en roedeldregers doen cheeta’s het slecht in natuurreservaten. Andere grotere roofdieren, zoals de leeuw, luipaard en hyena, komen vaak voor in deze gebieden. Dergelijke roofdieren concurreren met cheeta’s om prooi en zullen cheeta’s zelfs doden als ze de kans krijgen. In zulke regio’s kan de sterfte onder cheeta‑jongertjes oplopen tot 90%. Als gevolg hiervan leven de meeste cheeta’s in Afrika buiten beschermde gebieden op privéboerderijen, waar ze vaak in conflict komen met mensen.
Het levensonderhoud van een boer’s wordt in gevaar gebracht wanneer een roofdier zijn vee bedreigt. Boeren handelen snel om hun middelen te beschermen, en vangen of schieten regelmatig cheeta’s. Cheeta’s worden vaker gezien dan nachtelijke roofdieren omdat ze meer overdag jagen, wat bijdraagt aan de vervolging van cheeta’s. (Bron: Oxford Academic – Journal of Heredity)
Cheeta’s versus Illegale Wilderehandel
Er bestaan sterke culturele associaties met het houden van cheeta’s als metgezellen in veel delen van de wereld. Deze praktijk heeft een lange geschiedenis en is terug te vinden in oude kunst. Cheeta’s worden nog steeds beschouwd als statussymbolen in de moderne tijd. Hoewel het bezit van cheeta’s en exotische huisdieren illegaal is in veel landen, is er nog steeds een grote vraag naar cheeta’s als huisdier. Slechts één op de zes welpen die illegaal uit het wild worden gevangen, overleeft de reis naar een potentiële koper. (Bron: Oxford Academic – Journal of Heredity)
