Het Journal of Experimental Social Psychology publiceerde in 2012 een onderzoek van Simon Laham van de Universiteit van Melbourne en Adam Alter van de Stern School of Business aan New York University; beide instellingen maakten in februari diezelfde bevindingen bekend [7] [8]. NYU werd in 1831 opgericht door de wetgevende macht van de staat New York en heeft sinds 1833 haar hoofdcampus rond Washington Square Park in Greenwich Village behouden [2]. In het artikel werd hetgeen de auteurs het ‘naamuitsprakeffect’ noemden beschreven: mensen met gemakkelijk uit te spreken namen worden positiever beoordeeld dan mensen met moeilijk uit te spreken namen [7] [8].
Een veldonderzoek onder 500 voornamen en achternamen van werkende Amerikaanse advocaten toonde aan dat juristen met beter uitspreekbare namen sneller stijgen naar hogere posities binnen hun kantoren [7] [8]. Een experiment met nepverkiezingen leverde een vergelijkbaar resultaat op: kandidaten met gemakkelijk uit te spreken namen hadden meer kans om te winnen [7] [8]. Laham en Alter meldden bovendien dat mensen met beter uitspreekbare namen vaker worden gekozen voor politieke functies en promoties op het werk [7].
De onderzoekers testten namen afkomstig uit Anglo-, Aziatische, West- en Oost-Europese achtergronden, waarbij ze studies uitvoerden zowel in laboratoria als in een echte werkomgeving [8]. Volgens Laham is dit effect niet te verklaren uit de lengte van een naam, een buitenlandse klank of de ongebruikelijkheid ervan; het hangt enkel af van hoe gemakkelijk een naam uit te spreken is [7] [8]. Alter, die de analyse van de advocatenkantoren uitvoerde, stelde dat dit patroon waarschijnlijk ook geldt in andere sectoren en in tal van alledaagse situaties [7].
In een experiment uit 2014 bleek dat deelnemers die popcorn aten terwijl ze naar reclamefilmpjes keken, een week later geen ‘mere exposure effect’ vertoonden: kauwen verstoorde namelijk de stille uitspraak die normaal gesproken zorgt voor een vertrouwd gevoel bij herhaaldelijk gehoorde namen en producten [3]. Dit resultaat past binnen een bredere literatuur over ‘processing fluency’, oftewel de mate waarin de hersenen informatie gemakkelijk kunnen verwerken [3]. Fluency beïnvloedt oordelen over waarheid, aantrekkelijkheid, vertrouwdheid en zelfvertrouwen; een hogere mate van fluency leidt tot gunstigere beoordelingen, zelfs wanneer die gemakkelijkheid niets te maken heeft met de inhoud – een bias die bekendstaat als de ‘fluency heuristic’ [3]. Alter vertelde aan Wired dat wanneer informatie gemakkelijker te begrijpen is, we die informatie aantrekkelijker vinden [1].
Vóór het onderzoek uit 2012 had Alter al vastgesteld dat bedrijven met eenvoudigere namen en ticker-symbolen vaak beter presteren op de aandelenmarkt [1]. In het onderzoek uit 2012 werd verder aangegeven dat financiële aandelen met eenvoudige namen direct na hun introductie op de markt vaak beter presteren dan vergelijkbare aandelen met complexere namen [8].
Een onderzoek van Marquette University toonde aan dat namen die als minst uniek worden beschouwd het meest geliefd zijn, en dat mensen met veelvoorkomende namen vaker worden aangenomen dan mensen met zeldzame namen [1]. Een door The Atlantic aangehaald onderzoek toonde aan dat sollicitaties met ‘witklinkende’ namen zoals Emily Walsh en Greg Baker bijna 50 procent meer reacties kregen dan sollicitaties met ‘zwartklinkende’ namen zoals Lakisha Washington en Jamal Jones; dit verschil werd door onderzoekers gelijkgesteld aan acht jaar werkervaring [1].
In 1985 rapporteerde de Belgische psycholoog Jozef Nuttin het ‘name-letter effect’: de neiging om de letters in je eigen naam te prefereren. Sindsdien is dit effect in tientallen studies in meer dan 15 landen en vier alfabetten bevestigd [4]. Pelham, Mirenberg en Jones bouwden hierop in 2002 voort met het concept ‘implicit egotism’, oftewel het onbewuste voorkeur hebben voor zaken die met jezelf te maken hebben [6]. Uri Simonsohn betoogde in 2011 dat het bestaande bewijs voor dergelijke effecten ongeldig was; Pelham en Carvallo reageerden in 2015 met volkstellinggegevens uit 1880, 1940 en 1911 die aantoonden dat bepaalde beroepen – zoals bakker, timmerman, metselaar en portier – oververtegenwoordigd zijn onder mensen met overeenkomstige achternamen [6]. New Scientist introduceerde in 1994 de term ‘nominative determinism’ voor deze reeks beweringen [5].
Laham stelde dat het herkennen van deze subtiele vooroordelen mensen kan helpen hun denken te bevrijden van bias, waardoor ze anderen eerlijker en objectiever behandelen [8]. De gegevens van de advocatenkantoren laten zien wat er op het spel staat: een naam die een fractie van een seconde langer kost om uit te spreken, kan een advocaat in zijn carrière beïnvloeden [7].




