In augustus 2018 bracht Matthew Dunbabin, robotica-expert aan de Queensland University of Technology, RangerBot naar de Grote Barrièrerif. Dit is een autonome onderwaterrobot die speciaal is ontworpen om kroondoornsterren te identificeren en te doden door middel van een dodelijke injectie [1]. Deze inzet maakte deel uit van voortdurende inspanningen om de populatie van deze sterren onder controle te houden op een rifsysteem dat zich over ongeveer 2.300 kilometer langs de kust van Queensland uitstrekt en ongeveer 2.900 afzonderlijke riffen omvat [1] [3].

Volwassen kroondoornsterren hebben doorgaans een diameter van 25 tot 35 centimeter en kunnen tot wel 21 armen hebben [4]. De soort, Acanthaster planci, komt wijdverspreid voor in de Indische en Stille Oceaan en is vernoemd naar de giftige, doornachtige stekels op haar bovenkant [4]. Ze voeden zich met koraalpoliepen, en uitbraken van deze sterren zijn een belangrijke oorzaak van koraalsterfte op de Grote Barrièrerif [4] [1].

Sinds 2010 is de populatie kroondoornsterren sterk toegenomen, waardoor het hele 2.300 kilometer lange Grote Barrièrerif te maken heeft met een ernstige uitbraak [1]. Deze toename lijkt meerdere oorzaken te hebben: de sterren planten zich snel voort en groeien snel, landbouwafval zorgt voor meer voedsel voor hun larven, en mensen hebben de weinige roofdieren die deze giftige sterren eten overbevist [1]. Onderzoek wijst uit dat het onder controle krijgen van deze uitbraak en het voorkomen van toekomstige pieken kan helpen om het koraalverlies op het rif te keren [1].

In 2005 ontwikkelde Dunbabin een computergestuurd systeem dat kroondoornsterren met ongeveer 67 procent nauwkeurigheid kon identificeren [1]. Met de eerdere methode zou men een giftige vloeistof in elk van de ongeveer 20 armen van een ster moeten injecteren; als er enkele armen overgeslagen werden, kon de ster overleven en zich herstellen [1]. In 2014 werd ontdekt dat één enkele injectie met een galzout-afgeleide stof voldoende is om de ster snel en volledig te doden: galzouten veroorzaken weefselschade en een krachtige immuunreactie die de ster binnen 20 uur doodt [1].

Daarna volgde COTSbot, een torpedo-achtige robot; dankzij verbeteringen in robotische beeldverwerking en kunstmatige intelligentie kon deze sterren met 99,4 procent nauwkeurig herkennen [1]. COTSbot was echter groot, duur en alleen door experts te bedienen; daarom ontwierpen Dunbabin en zijn team RangerBot: een goedkopere, kleinere en veelzijdiger machine die eenvoudiger te gebruiken is [1]. Volgens Dunbabin moet het apparaat net zo eenvoudig te bedienen zijn als een drone: de gebruiker pakt een tablet, plant een missie en drukt op ‘start’ [1]. Bij het testen en verfijnen van de bediening werden potentiële gebruikers betrokken, waaronder leerlingen van meer dan een dozijn regionale middelbare scholen [1].

De Grote Barrièrerif is het grootste rifsysteem ter wereld; het bestaat uit ongeveer 2.900 afzonderlijke riffen en 940 eilanden en koraaleilanden verspreid over een oppervlakte van 344.400 vierkante kilometer [3]. Een rapport uit 2014 van de Great Barrier Reef Marine Park Authority van de Australische overheid noemde klimaatverandering de belangrijkste bedreiging voor het rif, gevolgd door verslechterde waterkwaliteit door landbouwafval, kustontwikkeling en visserij [3]. Wereldwijd zijn tropische koraalriffen sinds 1950 met 50 procent afgenomen; ze worden bedreigd door te veel voedingsstoffen, stijgende zeetemperaturen, verzuring, overbevissing en schadelijke landgebruikspraktijken [2].

In maart 2022 startte UNESCO een monitoringmissie om vervuiling, visserij, klimaatverandering en koraalbleking op het Grote Barrièrerif te beoordelen [3]. Het rapport concludeerde dat het rif opgenomen moet worden op de lijst van Werelderfgoed in gevaar [3]. In mei 2023 beloofde Australisch minister van Milieu Tanya Plibersek een gezamenlijke investering van 4,4 miljard Australische dollar voor de bescherming van het rif: tegen eind 2024 komen er visverboden in een derde van het gebied, in 2027 wordt het gebruik van gillnets volledig verboden en in 2025 worden doelstellingen voor waterkwaliteit vastgesteld [3].

RangerBot is uitgerust met het injectiesysteem dat is gebaseerd op de ontdekking met galzouten; zijn taak is om een ster te vinden, diens identiteit te bevestigen en de dodelijke dosis toe te dienen [1]. De robot richt zich op slechts één roofdier in een rif dat te maken heeft met klimaatverandering, landbouwafval, kustontwikkeling en visserijdruk [3]. Zijn waarde ligt in het gerichte bestrijden van uitbraken van kroondoornsterren, terwijl deze bredere bedreigingen blijven centraal staan in het beheer van het rif [1] [3].


Sources

  1. hakaimagazine.com
  2. Wikipedia: Koraalrif
  3. Wikipedia: Milieubedreigingen voor de Grote Barrièrerif
  4. Wikipedia: Kroondoornster