Beschreven door entomologen als een poppenspeler die een marionetpop bestuurt, staat de Ophiocordyceps schimmel erom bekend talloze insecten tot slachtoffer te maken door de volledige controle over hun lichaam over te nemen. Een Ophiocordyceps soort staat erom bekend zijn mierengastheer te gebruiken om de rest van de kolonie te infecteren. Dat gezegd zijnde, hoe infecteert de beruchte zombie‑schimmel zijn slachtoffers?
In tegenstelling tot de naam infecteert de zombie‑mierenschimmel niet de hersenen van zijn gastheer om hun lichamen over te nemen. Entomologen stellen dat de schimmel de ledematen van de mier losmaakt van de hersenen om direct chemicaliën vrij te geven die het lichaam van de mier dwingen te bewegen en samen te trekken.
Wat is de Zombie‑Mierenschimmel?
De Ophiocordyceps unilateralis, het meest bekend als de zombie‑mierenschimmel, is afhankelijk van mieren om hun levenscyclus voort te zetten. Terwijl mieren op zoek gaan naar voedsel en andere voorzieningen, kunnen ze de schimmelsporen tegenkomen. Wanneer een mier op een schimmelspoor stapt, volgt de infectie en verspreidt zich door het hele lichaam nadat een schimmelcel naar binnen glijdt.
De Ophiocordyceps zal de mier intern consumeren terwijl ze zich vermenigvuldigt tot nieuwe, talrijke cellen. Er zouden geen externe tekenen zijn die erop wijzen dat dit gebeurt. De mier zou doorgaan met haar leven, op zoek naar voedsel om terug te keren naar haar mierennest, terwijl de schimmel in haar lichaam voortdurend groeit tot ze ongeveer de helft van het lichaamsgewicht van de mier bereikt.
Na het consumeren van alles wat de schimmel nodig heeft van zijn gastheer, zouden alle schimmelcellen zich binnen het lichaam van de mier combineren. De verzamelde schimmelcellen zouden zich vervolgens vormen tot een mat en naaldachtige uitsteeksels in de spiercellen van de mier duwen. Uiteindelijk zou de hersenen van de mier chemische signalen van de schimmelcellen ontvangen en de mier doen vertrekken uit het nest om een nabijgelegen plant te beklimmen en af te hakken. (Bron: The New York Times)
Het stopt de mier op een hoogte van 25 centimeter — een zone met precies de juiste temperatuur en vochtigheid voor de schimmel om te groeien. Het dwingt de mier om permanent haar kaken rond een blad te vergrendelen. Uiteindelijk stuurt het een lange steel door het hoofd van de mier, die uitgroeit tot een bolvormige capsule vol sporen. En omdat de mier meestal een blad beklimt dat over de voedselpaden van de kolonie hangt, regent de schimmelsporen neer op haar zusters beneden, die daardoor op hun beurt worden omgevormd tot zombies.
Ed Yong, The Atlantic
(Bron: The Atlantic)
De innerlijke werking van de Ophiocordyceps
De schimmel dringt aanvankelijk via enkele schimmelcellen in zijn gastheer binnen. Daarmee blijven de enkele cellen zwevend in de bloedbaan van de mier terwijl ze nieuwe enkele cellen laten ontkiemen. De enkele cellen gaan al snel samenwerken en korte buisjes bouwen om zich met elkaar te verbinden, waardoor uitwisseling van voedingsstoffen en communicatie mogelijk wordt. Het samensmelten van de enkele schimmelcellen vormt een superorganisme dat zelfs de hersenen van grotere dieren kan controleren.
Daarnaast kunnen de enkele cellen de spiercellen van de mieren doordringen door te groeien in de bestaande ruimtes ertussen of door de spiercellen te penetreren. De schimmel neemt het hele lichaam van zijn gastheer over zonder de hersenen te infiltreren.
Als zulke parasieten alleen maar neuronair weefsel zouden binnendringen en vernietigen, denk ik niet dat het gemanipuleerde gedrag dat we observeren zo overtuigend zou zijn als het nu is.
Charissa de Bekker
(Bron: The Atlantic)
