Een groep onderzoekers voerde een experiment uit om de algemene overtuiging te bevestigen dat mensen in cirkels lopen wanneer ze verdwaald zijn. Laten we het hebben over de resultaten en de reden waarom mensen in cirkels lopen.

Volgens een studie uitgevoerd door onderzoekers van het Max Planck Instituut voor Biologische Cybernetica in Duitsland, zullen mensen in cirkels lopen wanneer ze verdwaald zijn, tenzij er een extern referentiepunt is dat interfereert.

Hoe begon de studie?

Het idee voor het onderzoek kwam van een Duitse wetenschapsshow Kopfball. In de show proberen ze de vragen van hun kijkers te beantwoorden. De producent van de show nam contact op met Jan Souman. Hij is een psycholoog van het Max Planck Instituut voor Biologische Cybernetica in Tübingen, Duitsland. Souman en zijn collega's bestudeerden perceptie en actie om de algemene overtuiging over het in cirkels lopen te bevestigen.

We wisten het eigenlijk niet, maar we dachten dat het een interessante vraag was.

Jan Souman, Max Planck Instituut voor Biologische Cybernetica

Souman en zijn team werkten samen met de show, en hun aflevering werd uitgezonden in 2007. (Bron: Science)

Hoe werd de studie uitgevoerd?

In één experiment waren er 15 vrijwilligers. Ze werden geblinddoekt en uitgerust met GPS-ontvangers. Ze kregen de opdracht om in een rechte lijn over een vrij groot veld te lopen. De meeste vrijwilligers volgden de instructies, maar liepen af en toe in cirkels zo klein als 20 meter in diameter. Volgens dit eerdere onderzoek kan het lopen in cirkels het gevolg zijn van subtiele verschillen in de lengte of sterkte van de benen van de vrijwilligers, die een individu zouden kunnen doen afwijken naar links of rechts.

In Souman's experiment vertoonde de meeste vrijwilligers geen sterke voorkeur voor de richting van hun draaien. De vrijwilligers hadden echter kleine verschillen in de sterkte van hun linker- of rechterbeen. Dit correleerde niet met hun draai‑tendensen. (Bron: Science)

Wat waren de resultaten van Souman's studie?

De bevindingen suggereren dat er een echte reden is waarom mensen in cirkels lopen, volgens de studie uitgevoerd door Souman en zijn team, die sterk de hersenen betrekt. Wanneer mensen niet kunnen zien waar ze naartoe gaan, moet de hersenen een koers uitzetten om rechtdoor te gaan op basis van de beperkte informatie die ze hebben verkregen. Dit omvat input van het vestibulaire systeem, dat het evenwichtsgevoel en de beweging in spieren en gewrichten informeert.

Alle die signalen hebben zeer kleine fouten. Over het algemeen leidt dat mensen op een willekeurig, kronkelend pad, zegt Souman. Maar af en toe stapelen de fouten in een bepaalde richting zich op, waardoor we in cirkels gaan lopen.

Jan Souman, Max Planck Institute for Biological Cybernetics

Een psychologe van de Carnegie Mellon University in Pittsburgh, Pennsylvania, Roberta Klatzky, noemde de voorgestelde verklaring uiterst eenvoudig en elegant.

Eerdere studies, die teruggaan tot de jaren 1920, hebben aangetoond dat mensen de neiging hebben af te wijken van een rechte lijn wanneer ze niet kunnen zien, zegt ze, maar in de pre‑GPS‑tijd konden onderzoekers mensen niet lang en ver genoeg volgen om hen in volledige cirkels te zien lopen.

Roberta Klatzky, Carnegie Mellon University

Wanneer mensen kunnen zien waar ze naartoe gaan, is dat een ander verhaal. Souman en zijn team volgden ook de bewegingen van de vrijwilligers die zonder blinddoek in onbekende omgevingen liepen; een bos in Duitsland en de Sahara‑woestijn in Tunesië. De mensen in het bos liepen in cirkels, alleen op bewolkte dagen. Wanneer de zon hoog en zichtbaar was, liepen ze urenlang in een rechte lijn. Dit was hetzelfde in de zonnige omgeving.

Visuele aanwijzingen zoals de zon of de schaduwen die deze werpt stellen mensen in staat de neiging om in cirkels te lopen te overwinnen.

Jan Souman, Max Planck Institute for Biological Cybernetics

(Bron: Science)