De Tsjernobylramp was een nucleair ongeval dat plaatsvond op 26 april 1986, bij de 4e reactor in de Tsjernobyl kerncentrale. Het officiële dodental dat door de internationale gemeenschap wordt erkend is 31, maar er wordt gespeculeerd over meer. Maar wist je dat een tweede explosie werd voorkomen door vrijwilligers?

De Tsjernobylramp had tien keer erger kunnen zijn, en een groot deel van Europa getroffen, als drie vrijwillige duikers het zwembad niet hadden leeggepompt om een tweede explosie te voorkomen.

Hoe werd de tweede explosie voorkomen?

De Tsjernobylramp was onbeschrijflijk. Maar het zou vreselijke tijden geweest zijn zonder de inzet en opoffering van drie mensen.

Vijf dagen na de explosie, op 1 mei 1986, deden de Sovjetautoriteiten in Tsjernobyl een angstaanjagende ontdekking: de kern van de reactor smolt nog steeds. De kern bevatte 185 ton nucleair materiaal, waardoor de nucleaire reactie versnelde.

Een zwembad van 5 miljoen gallon lag onder de 185 ton gesmolten nucleair materiaal. Het water diende als koelmiddel van de centrale; het enige dat tussen de smeltende reactorkern en het water stond, was een dikke betonnen plaat. De smeltende kern verbruikte die plaat langzaam en daalde af naar het water in een smeulende stroom van gesmolten radioactief metaal.

Als die withete, smeltende reactorkern in contact kwam met het water, zou dat een enorme, door straling besmette stoomexplosie veroorzaken. Een groot deel van Europa zou worden besmet door de fallout. Het dodental zou de eerste Tsjernobyl-explosie onbeduidend laten lijken.

Dit zou een nucleaire explosie veroorzaken die, volgens Sovjet‑physici, de brandstof in de drie andere reactoren zou verdampen, een gebied van 200 vierkante kilometer (of 77 vierkante mijl) zou platvlakken, Kiev zou vernietigen, de waterlevering voor 30 miljoen mensen zou besmetten, en Noord‑Oekraïne onbewoonbaar zou maken voor meer dan een eeuw.

Stephen McGinty, Journalist

Wie waren de drie mannen die de wereld redden?

De Sovjetautoriteiten legden de dreigende tweede explosie, het plan om deze te stoppen, en de gevolgen uit: vrijwel zekere dood door stralingsvergiftiging op korte termijn. Drie mannen namen hun plaats in.

Drie mannen meldden zich vrijwillig, wetende dat het waarschijnlijk hun laatste daad zou zijn. Een senior ingenieur, een midden‑niveau ingenieur en een ploegleider behoorden tot hen. De taak van de ploegleider was om een onderwaterlamp vast te houden zodat de twee ingenieurs konden bepalen welke kleppen moesten worden gesloten.

De drie duikers zwommen in het donker naar de pijp die ze hadden gezien. Ze grepen ernaar en klommen hand in hand. Er was geen verlichting. Er was geen bescherming tegen de radioactieve ionisatie die hun lichamen vernietigde. Maar daar, in de schaduwen, stonden de twee poortkleppen die miljoenen dollars zouden redden.

Als het trio niet was ingestapt en het zwembad had leeggepompt, zou een tweede historische explosie honderdduizenden, zo niet miljoenen, mensen hebben gedood en verwond. De duikers draaiden ze open, en water stroomde eruit. Het zwembad begon snel leeg te lopen.

Toen deze drie mannen verschenen, was hun missie voltooid. Werkers en soldaten erkenden hen als helden. Volgens berichten sprongen de mannen letterlijk van vreugde.

De volgende dag werd al het 5 miljoen gallon radioactieve water onder Reactor 4 afgepompt. Het water was verdwenen toen de smeltende kern erboven zijn weg naar het zwembad had gegraven. Er volgde geen verdere explosie.

Veel helden hebben heldhaftige daden verricht voor anderen, ondanks dat ze zelf slechts een geringe kans op overleving hadden. Maar deze drie mannen wisten goed dat ze geen kans hadden. Ze keken naar de diepten van de dood. En ze doken erin. Het waren Boris Baranov, Valeri Bespalov en Alexei Ananenko. (Bron: The Trumpet) 

Afbeelding van TheSun.Uk