Om 16.00 uur op 6 september 1901 stond William McKinley in de Temple of Music, gelegen op het terrein van de Pan-American Exposition in Buffalo, New York, en begon handen te schudden met een rij bezoekers. Een organist speelde een sonate van Bach terwijl de menigte langzaam voorbijliep [6]. De president was op dat moment zes maanden bezig aan zijn tweede ambtstermijn [1].
De tentoonstelling waar hij aanwezig was, ging op 1 mei 1901 van start en duurde tot 2 november; ze besloeg 350 hectare aan de westkant van wat tegenwoordig Delaware Park is [5]. De organisatoren noemden het ‘Regenboogstad’, en de gebouwen werden verlicht met wisselstroom die 25 mijl verderop bij de Niagara Falls werd opgewekt [5]. In totaal bezochten meer dan 8.000.000 mensen de tentoonstelling [5].
George B. Cortelyou, de secretaris van de president, had het ontvangstmoment in de Temple of Music tweemaal uit het programma geschrapt, maar McKinley had het beide keren weer toegevoegd [1]. McKinley hield er niet van om beveiligers tussen zichzelf en het publiek te hebben; in Canton, Ohio liep hij vaak zonder lijfwacht naar de kerk of het winkelcentrum [1]. Die middag waren er naast de gebruikelijke agenten van de Secret Service ook politie en soldaten in de zaal aanwezig [6].
Een tegenstander gaf McKinley vroeger in zijn politieke carrière een rode anjer om als boutonnière te dragen tijdens een debat. Hij won dat debat en de daaropvolgende verkiezingen; vanaf dat moment beschouwde hij de bloem als een geluksbrenger. Hij droeg voortaan altijd een rode anjer tijdens zijn campagnes als gouverneur en president, en hield een boeket van deze bloemen op zijn bureau in het Oval Office [9]. De geurloze variëteiten van de anjer worden meestal als boutonnières voor mannen verkocht [2].
Aan de voorkant van de rij stond Myrtle Ledger, een 12-jarig meisje dat samen met haar moeder naar de tentoonstelling was gekomen. McKinley gaf haar de bloem van zijn revers en zei: ‘Ik moet deze bloem aan een ander klein bloempje geven’ [8][9]. Jaren later herinnerde zij zich dit moment nog goed [9].
Drie voet achter haar in de rij stond Leon Czolgosz, een 28-jarige voormalig staalarbeider [6][7]. Geboren op 5 mei 1873 in Detroit als zoon van Poolse immigranten, raakte hij zijn baan kwijt tijdens de arbeidsonrust na de economische crisis van 1893; hij stapte over van een gematigde socialistische club naar het anarchisme [1][4]. Volgens zijn eigen zeggen werd hij in mei 1901 door een lezing van Emma Goldman in Cleveland volledig geïnspireerd [4][7]. Andere radicalen begonnen argwanend te worden door zijn onhandige vragen; de krant Free Society publiceerde op 1 september een waarschuwing over een mogelijke spion [4]. Enkele dagen eerder had hij een .32 kaliber Iver Johnson-revolver gekocht, die hij in een witte zakdoek gewikkeld bij zich droeg [6][7].
Toen McKinley zijn hand uitstak, vuurde Czolgosz tweemaal. Eén kogel schampte de president; de andere drong zijn buik binnen en werd nooit teruggevonden [1]. James Parker, een 1,93 meter lange man uit Georgia, sloeg Czolgosz tegen de nek waardoor deze neerviel; de menigte begon de schutter te slaan [8]. McKinley, zittend en bloedend, riep: ‘Laat ze hem geen pijn doen’ [8].
McKinley leek te herstellen, totdat zijn wonden op 13 september gangreen vertoonden. Op 14 september om 2.15 uur overleed hij; vicepresident Theodore Roosevelt volgde hem op [1][3]. Een maand later werd Czolgosz veroordeeld voor moord in de eerste graad en op 29 oktober geëxecuteerd met de elektrische stoel [1][4]. Later nam het Congres een wet aan waarin de Secret Service officieel belast werd met de bescherming van de president [1]. In 1904 benoemde de wetgevende macht van Ohio de rode anjer tot staatsbloem, ter nagedachtenis aan McKinley [9].



