In het oude Hawaiʻi aten mannen en vrouwen gescheiden van elkaar onder het kapu-systeem, dat elk aspect van het leven van de inheemse Hawaïanen regelde [2]. Gewone mensen en vrouwen mochten geen voedsel eten dat zelden werd gegeten of alleen op speciale gelegenheden werd geserveerd [2]. Mannen deden al het koken; het voedsel voor vrouwen werd in een aparte imu bereid voordat beide geslachten apart aten [4]. Deze regels vormden de basis voor de feesten die later bekend werden als lūʻau.
Radiokoolstofdatering, gepubliceerd in 2010, wijst erop dat de Polynesiërs rond 1219 tot 1266 op de Hawaïaanse eilanden arriveerden [1]. De kolonisten brachten kalo, maiʻa, niu, ʻulu, puaʻa, moa en ʻīlio mee en stichtten nederzettingen langs de kusten en in grotere valleien [1]. Taro en het daaruit bereide poi vormden de belangrijkste voedingsbron, terwijl varkens werden gefokt voor religieuze offers en hun vlees op altaren werd geofferd [4][5]. Een deel van dat varkensvlees werd door priesters gegeten; de rest werd tijdens een groots feest genuttigd [4][5].
De ʻAhaʻaina Mawaewae, een feest ter gelegenheid van een geboorte, vereiste varkensvlees, mullet, garnalen, krabben, zeewier en taro-bladeren [5]. Voor de term lūʻau in de literatuur verscheen, werden Hawaïaanse feesten pāʻina genoemd voor kleinere diners en ʻahaʻaina voor grotere bijeenkomsten [2]. Deze feesten hadden een grote sociale en religieuze betekenis, nog voordat het kapu-systeem werd afgeschaft.
Kamehameha I had tegen 1795 de meeste eilanden verenigd en voltooide in 1810 het Koninkrijk Hawaiʻi [3]. In 1819 at koning Kamehameha II samen met vrouwen, waarmee het kapu-systeem werd afgeschaft en de periode ʻAi Noa begon [2]. Boodschappers reisden over de eilanden om te verkondigen dat het eten nu vrij was en dat het kapu-systeem verdwenen was [2]. Dit moment wordt in verband gebracht met de eerste lūʻau-bijeenkomsten: kleinere diners werden pāʻina genoemd en grotere feesten ʻahaʻaina [2].
De term lūʻau verscheen in 1856 in de Pacific Commercial Advertiser, waarin de krant het huwelijksfeest van koning Kamehameha IV en koningin Emma beschreef [2]. Het paleisterrein werd voor het volk opengesteld; bezoekers genoten van een luau, oftewel een inheems feestmaal, dat voor hen was bereid [2]. Ook in de woning van dr. Rooke werd een luau geserveerd [2]. De moderne benaming verving ʻahaʻaina en pāʻina; deze is afgeleid van een gerecht dat altijd op dergelijke feesten werd geserveerd: jonge taro-toppen gebakken met kokosmelk, kip of octopus [5].
Een lūʻau-stoofschotel bevat jonge taro-bladeren, octopus of kip en kokosmelk [2]. Het hoogtepunt van veel lūʻau’s is kālua puaʻa: een heel varken dat langzaam in een imu wordt gaargestoofd; verder wordt poi gemaakt van taro-wortels [2]. De maaltijden werden geserveerd op matten op de vloer, versierd met tī-bladeren; er werden geen bestekken gebruikt, dus alles werd met de hand gegeten [2]. De dikte van poi werd bepaald door het aantal vingers dat nodig was om het te eten: van ‘drie-vingers-poi’ met de consistentie van appelmoes tot ‘één-vingers-poi’, dat vaak vers geprakt taro was [2].
In Encino, Californië, toonde een artikel in Life uit 1946 een van Donn Beach’ lūʻau’s [2]. Beach wordt beschouwd als de persoon die de lūʻau in de Verenigde Staten populair en commercieel maakte; in een interview uit 1986 vertelde hij hoe hij privé-lūʻau’s omvormde tot grotere openbare evenementen met zangers zoals Alfred Apaka [2]. Lūʻau-gerelateerde feesten variëren van bijeenkomsten waarbij voedsel van de eilanden wordt verscheept tot achtertuinfeesten met kunstmatige lei’s en Mai Tais [2]. Een open buitenruimte is essentieel, aangezien lūʻau’s onder grote tenten worden gevierd [2]. Lei’s gemaakt van bloemen, varens, tī-bladeren of kukui-noten komen vaak voor; gasten mogen zelf ook lei’s maken [2]. Vaak wordt live-muziek gespeeld in kanikapila-stijl, met ukulele, gitaar en soms drums; daarnaast treden hula-dansers op [2].

