Op 27 augustus 1957 vloog een vier inch dikke stalen afdekking vanaf de top van een 500 voet diepe schacht op het Nevada Test Site. De afdekking lag boven een kernwapen dat tijdens het Pascal-B-experiment tot ontploffing werd gebracht, als onderdeel van Operatie Plumbbob [1] [2]. Een camera die met één beeld per milliseconde filmde, ving het object op in slechts één beeld [1]. Robert Brownlee, de astrofysicus van Los Alamos die het experiment ontwierp, gebruikte dat ene beeld om de snelheid te berekenen: ongeveer zes keer de ontsnappingssnelheid [1].

Operatie Plumbbob vond plaats van 28 mei tot 7 oktober 1957 op het Nevada Test Site en bestond uit 29 explosies; slechts twee daarvan hadden geen kernreactie tot gevolg [2]. Er namen 21 laboratoria en overheidsinstanties aan deel [2]. Ongeveer 18.000 militairen van de luchtmacht, landmacht, marine en mariniers deden mee aan de oefeningen Desert Rock VII en VIII [2]. Bijna 1.200 varkens werden ingezet voor biomedisch onderzoek en studies naar de effecten van explosies; hiervan waren er 719 betrokken bij de 37 kiloton zware Priscilla-explosie [2].

In 1956 vroeg Los Alamos aan Brownlee om te onderzoeken of kernontploffingen ondergronds konden plaatsvinden [2]. Pascal-A, dat op 26 juli 1957 in een onafgedichte schacht tot ontploffing werd gebracht, was de eerste ondergrondse kernproef [2]. Brownlee ontwierp het systeem zo dat de radioactieve neerslag werd tegengehouden: het wapen werd in een 3 voet brede en 485 voet diepe schacht geplaatst, waarna de bovenkant werd afgesloten met een 4 inch dikke ijzeren plaat [1]. De explosie kwam uit de schacht tevoorschijn als een soort vuurpijl, en de afdekking schoot naar buiten 'als een vleermuis, veel heter dan de hel' [1].

Vervolgens ontwierp Brownlee Pascal-B om de snelheid van de afdekking te meten [1]. De tweede schacht was 500 voet diep en de camera filmde met één beeld per milliseconde [1]. Omdat de afdekking slechts in één beeld te zien is, is de berekende snelheid een schatting, gebaseerd op het tijdsinterval tussen beelden en de afgelegde afstand, en geen direct gemeten waarde [1]. Er zijn geen foto’s van de Pascal-experimenten bewaard gebleven; alleen overheidsdocumenten zijn er nog [1].

De eerste ondergrondse kernproef, met de codenaam Uncle, vond plaats op 29 november 1951 onder het Nevada Test Site; het wapen lag slechts 17 voet diep begraven en de paddenstoelwolk reikte tot 11.500 voet hoogte [1]. Tussen 1945 en 1992 voerde de Verenigde Staten 1.054 kernproeven uit; vanaf 1962 werden alle proeven ondergronds uitgevoerd [1]. De Rainier-proef op 19 september 1957, met een kracht van 1,7 kiloton, was de eerste volledig ondergrondse test waarbij geen radioactieve neerslag vrijkwam; seismologen over de hele wereld konden deze explosie met gewone instrumenten waarnemen [2].

De stalen afdekking wordt als vermist beschouwd; daarom berust de bewering op Brownlees berekeningen en één enkel filmbeeld [1] [2]. Hij bleef erbij dat dit object waarschijnlijk het snelste door mensen gemaakte object is [1]. Hij overleed in 2018 op 94-jarige leeftijd [1]. Het object wordt nauwkeuriger een ‘bore cap’ genoemd dan een ‘manhole cover’ [2].

Het verhaal werd eerst bekend bij een breed publiek via een oude Quora-discussie; daarna vertelde Brownlee erover aan een verslaggever in 2016 [1]. Het heeft alle kenmerken van een stadslegende; de televisieserie MythBusters wijdde zelfs afleveringen aan het verifiëren of weerleggen van dergelijke beweringen [3]. Wat dit geval onderscheidt van een louter verzonnen verhaal, is het bestaan van documentatie: proefschema’s, schachtdimensies en Brownlees eigen verslag van het filmbeeld [1] [2].


Sources

  1. businessinsider.com
  2. Wikipedia: Operatie Plumbbob
  3. Wikipedia: MythBusters (seizoen 2010)