Bij de derde passage boven een witte parachute ten zuiden van Honolulu vloog een C-119 van de luchtmacht laag genoeg voor een sleephaak om het ding te pakken dat Amerika zojuist uit een baan om de aarde had laten vallen. Een lierbediener trok het naar binnen na een 27 uur durende, 450.000 mijl lange reis door de ruimte. Binnenin zat geen astronaut, een radio of een souvenir. Het was film.[1]

In 1960 heeft de Verenigde Staten spionagesatellietfilm gerecupereerd door een vallende CORONA-capsule in de lucht op te vangen. De C-119-bemanning haakte de parachute van Discoverer 14 voordat de capsule de Stille Oceaan raakte, en bracht daarmee de eerste succesvolle film van een rondvliegende verkenningssatelliet naar huis.

Discoverer 14 werd op 18 augustus 1960 gelanceerd vanaf Vandenberg, onder een naam die veilig genoeg klonk voor kranten. De gearchiveerde missiepagina van NASA vermeldt dat het programma publiekelijk werd omschreven als een manier om grote satellieten te testen en biologische pakketten uit een baan om de aarde terug te brengen. De geheime taak was scherper: het fotograferen van het Sovjetblok nadat U-2 vluchten te gevaarlijk waren geworden.[1]

De hardware vertrouwde op zwaartekracht, parachutestof en een wachtend vliegtuig. De missiebibliotheek van JPL beschrijft CORONA-satellieten die filmkokers gebruikten, bijgenaamd 'buckets', die in herintredingscapsules terugkeerden. Het plan was om ze tijdens de parachutedaling op te vangen met speciaal uitgeruste vliegtuigen. Als het vliegtuig miste, was de capsule bedoeld om te drijven totdat een bemanning deze uit de oceaan kon vissen.[2]

Eisenhower had het project van de CIA en de luchtmacht begin 1958 geautoriseerd, enkele maanden na Spoetnik. Het National Air and Space Museum vermeldt dat de satelliet binnen de inlichtingendienst CORONA werd genoemd en daarbuiten Discoverer, waar dezelfde lanceringen konden worden verklaard als wetenschappelijk onderzoek.[3]

Na een reeks mislukkingen bewees Discoverer 13 dat een capsule uit een baan om de aarde kon terugkeren. Een week later droeg Discoverer 14 een camera, cirkelde om de aarde, liet zijn pakket boven Alaska los bij de 17e passage, en stuurde de parachute naar de Stille Oceaan. Een bemanning van Hickam Air Force Base spotte het 360 mijl ten zuidwesten van Honolulu. Bij de derde poging, op ongeveer 8.000 voet hoogte, haakte hun bergingsuitrusting de kap.[1]

Koude Oorlog-inlichtingen waren een tijdlang afhankelijk van een manoeuvre die meer leek op stuntvliegen dan op sciencefiction. De satelliet kon grenzen oversteken waar niemand veilig overheen kon vliegen. Het bewijs moest nog steeds worden gered door mensen die de lucht in de gaten hielden en een haak achter een propellervliegtuig in lijn brachten.

De film van Discoverer 14 veranderde de schaal van wat een camera in een baan om de aarde kon doen. Het Air and Space Museum stelt dat het de eerste Amerikaanse foto's van Sovjetgebied vanuit de ruimte opleverde, die meer Sovjetgebied bestreken dan alle eerdere U-2 vliegtuigvluchten samen.[3] JPL vermeldt dat het bredere CORONA-programma later meer dan 860.000 gedeclasseerde afbeeldingen produceerde, bruikbaar voor inlichtingen, kartering en onderzoek.[2]

De bergingsfoto houdt de oude vreemdheid zichtbaar: een C-119 boven open water, twee donkere lijnen erachteraan, een kleine capsule die hangt waar een vis zou kunnen zijn.[4] Voor één moment zag het ruimtevaarttijdperk er niet uit als een controlekamer. Het zag eruit als een bemanning die uit het raam leunde, in een poging de capsule niet te missen.

Bronnen

  1. NASA NSSDCA, Discoverer 14
  2. JPL Missie- en Ruimtevaartbibliotheek, CORONA programma
  3. National Air and Space Museum, Discoverer/CORONA
  4. Wikimedia Commons, Afbeelding van de CORONA-recuperatie door de Amerikaanse luchtmacht