In 1955 vroeg Zenith televisiekijkers om een klein lichtpistool op de tv te richten en te 'vuren' op alles wat hen irriteerde. Niet uit woede op de beeldbuis. Maar op reclames. De Flash-Matic afstandsbediening van het bedrijf leek genoeg op een speelgoedpistool dat de verkooppraatjes inspeelden op het gebaar: als een omroeper je op de zenuwen werkte, kon je het geluid 'wegschieten' en blijven kijken naar het scherm tot het programma terugkeerde.[4]
De Zenith Flash-Matic, geïntroduceerd in 1955, was de eerste draadloze afstandsbediening voor televisies. Het meest opmerkelijke verkoopargument was niet luiheid, maar controle: kijkers konden een draagbaar lichtapparaat op de tv richten en reclames dempen zonder hun stoel te verlaten.
Eugene Polley, een ingenieur van Zenith die in 1935 bij het bedrijf was gekomen, bouwde het apparaat rond zichtbaar licht. Het BBC-overlijdensbericht van Polley beschrijft de Flash-Matic als een straal gericht op fotocellen die in de hoeken van de televisiekast waren geplaatst, waarmee het de tv aan of uit kon zetten en van zender kon wisselen.[1] De museumpagina van de Early Television Foundation beschrijft dezelfde truc in eenvoudiger huiskamertermen: de handheld-eenheid was in wezen een zaklamp met een momentaan-schakelaar, gericht op de volumeknop of zenderselector.[2]
De klacht waarop het antwoord gaf, was niet moeilijk te begrijpen als je je een vloer uit de jaren 50 voorstelt tussen de stoel en de televisie. Zenith's eerdere Lazy Bones afstandsbediening, vermeld in de eigen erfgoedtijdlijn van het bedrijf in 1950, was met een draad aan de tv verbonden.[3] Dat loste de wandeling door de kamer op en introduceerde een nieuwe ergernis: een kabel die zich door het huiselijke leven strekte. Flash-Matic knipte de draad door door de kamer zelf onderdeel te maken van het controlesysteem.
De kamer was ook het probleem. Zonlicht, lampen en andere strooilicht konden de fotocellen voor de gek houden, daarom merkt de Early Television Foundation op dat het systeem niet goed werkte.[2] Iemand probeerde misschien een apparaat te bedienen vanuit een fauteuil, om er vervolgens achter te komen dat het raam ook een mening had. Zenith volgde in 1956 met Space Command, de meer praktische draadloze afstandsbediening die ultrasoon geluid gebruikte in plaats van zichtbaar licht.[3]
De reclame bleef echter op het scherm spelen. Televisie had de kamer al veranderd door mensen te vragen stil te zitten terwijl een omroeper besliste wat er daarna kwam. Vervolgens kwam reclame binnen die stroom, luid en onvermijdelijk. De dempfunctie gaf kijkers een klein privéantwoord. Je kon de reclame niet uit de uitzending verwijderen, maar je kon hem wel dertig seconden uit je huis verwijderen.
De pistoolvorm maakte dat antwoord theatraal. De kijker drukte niet zomaar op een knop. De kijker richtte. De oude advertenties veranderden een huishoudelijke ergernis in een kleine confrontatie tussen de stoel en het scherm.[4] Dat gebaar is nog steeds bij ons, verzacht tot plastic rechthoeken, streaming overslaan, dempiconen en duimen die boven telefoons zweven. De technologie verbeterde omdat de eerste versie kwetsbaar was. Het verlangen erachter had helemaal geen verbetering nodig.
De Flash-Matic overleeft als een vreemde voorouder van het meest alledaagse object in de woonkamer. Een lichtstraal, een hardnekkige reclame, een televisie wachtend op een signaal van over het tapijt: de toekomst van tv-kijken begon met iemand die deed alsof hij het geluid wegschoot.
