In februari 1918 reserveerde het New York Hippodrome een ruimte waar Harry Houdini mannen in uniform leerde hoe ze zich konden bevrijden uit handboeien, touwen en andere beperkingen [8]. Officieren maakten afspraken tijdens pauzes in Cheer Up, het spectaculaire revueprogramma van het theater; Houdini bood bovendien aan om militairen te leren ontsnappen van zinkende schepen, een aanbod dat de aandacht trok van het Ministerie van Oorlog [8].

Erik Weisz werd geboren op 24 maart 1874 in Boedapest; zijn familie kwam op 3 juli 1878 aan in de Verenigde Staten en vestigde zich in Appleton, Wisconsin, waar zijn vader rabbijn was van een liberale joodse gemeente [2][11]. Hij nam de naam Harry Houdini over van de Franse goochelaar Jean-Eugène Robert-Houdin en bracht de jaren 1890 door op vaudeville-podia, het variétécircuit waarop korte, ongerelateerde acts zoals magie en illusies werden uitgevoerd [2][1]. Theatermanager Martin Beck zag de handboeiact in St. Paul in 1899 en boekte hem binnen enkele maanden voor optredens in de belangrijkste vaudeville-theaters van het land [11].

De Verenigde Staten sloten zich in april 1917 aan bij de Geallieerden, nadat Duitsland opnieuw onbeperkte onderzeebootoorlogsvoering tegen Atlantische scheepvaart had ingezet [3]. Een dag na de oorlogsverklaring diende Houdini bij de Society of American Magicians een resolutie in waarin de leden hun loyaliteit aan president Woodrow Wilson betuigden en hun bereidheid om alle mogelijke hulp te verlenen [6]. De leden volgden zijn voorbeeld en gingen voor de overheid werken: Archie Engel werd geheim agent bij het Ministerie van Financiën, Charles Mendelsohn trad toe tot een cryptografische afdeling die Duitse codes ontcijferde, en Maximilian Toch leidde een afdeling voor camouflage [6].

Meer dan een jaar lang reisde Houdini van het ene trainingskamp naar het andere, waar hij soldaten leerde ontsnappen aan touwen, kettingen en Duitse handboeien, en hoe ze moesten overleven op een zinkend schip [7]. Zijn lezing over het verlaten van een schip begon met oriëntatie: 'De reden dat mensen verdrinken op een zinkend schip is dat ze elk gevoel voor richting verliezen,' zei hij tegen de troepen [6]. Moderne bronnen beschrijven deze training als een vroege vorm van het overlevings-, ontsnappings- en verzetstrainingprogramma dat het leger later officieel invoerde; daarnaast wordt vermeld dat hij zowel spionnen als soldaten onderwees [9].

In Handcuff Secrets, een boek uit 1910 dat hij schreef om imitators te ontmoedigen, legde Houdini uit dat de meeste ouderwetse handboeien konden worden geopend met een vetersnoer, dat men om het uiteinde van de schroef kon slaan en zo de pin terug kon trekken [10]. Hij toonde ook aan dat sommige handboeien opensprongen wanneer ze tegen een hard oppervlak werden geslagen, bijvoorbeeld tegen een loodplaat die onder zijn broek aan zijn knie was bevestigd [10]. Moderne handboeien sluiten een pols af met een draaiende arm en ratelmechanisme dat niet zonder sleutel of specialistische kennis loskomt; daarom waren zijn demonstraties van groot belang voor mannen die gevangen konden worden genomen [4].

Op 7 januari 1918 liet Houdini in het Hippodrome een volwassen olifant verdwijnen voor een publiek van meer dan 5.000 mensen [6]. Hij schreef aan theatermanager R. H. Burnside om gratis optredens te pleiten: 'Mijn hart ligt bij dit werk; het gaat hier niet om de vraag of we zullen verliezen. We moeten winnen, en dat is alles wat er toe doet' [6][7]. Tevens verkocht hij Liberty Bonds, de leningen die de oorlogsinspanning financierden [6].

Houdini bouwde zijn carrière op handboeien, hangsloten, dwangbuizen, postzakken, biervaten en gevangeniscellen; hij beweerde dat zijn belangrijkste ontsnappingsacts onder auteursrecht vielen en spande in 1906 een rechtszaak aan tegen concurrent John Clempert [5]. In 1909 kocht hij, tijdens een optreden nabij Hamburg, een door Frankrijk gebouwde Voisin-tweedekker en regelde met de plaatselijke Duitse commandant dat hij het legerparadeveld mocht gebruiken in ruil voor het onderwijzen van soldaten in de luchtvaart; op 26 november 1909 vloog hij met succes in Wandsbek [8]. Biograaf Bernard Kellock noteerde dat Houdini later foto’s van zichzelf met die Duitse soldaten vernietigde [8]. Hij overleed op 31 oktober 1926 in Detroit, op 52-jarige leeftijd [2][8].


Sources

  1. Wikipedia: Lijst van vaudeville-artiesten: A–K
  2. Wikipedia: Harry Houdini
  3. Wikipedia: Eerste Wereldoorlog
  4. Wikipedia: Handboeien
  5. Wikipedia: Escapologie
  6. warhistoryonline.com
  7. thevintagenews.com
  8. magicatwar.blogspot.com
  9. coffeeordie.com
  10. pbs.org
  11. pbs.org