In 1998, tijdens een reüniediner georganiseerd door de Nixon Library in Yorba Linda, Californië, stond Douglas Hegdahl op en zong meer dan 200 namen van Amerikaanse krijgsgevangenen op de melodie van 'Old MacDonald Had a Farm'. Hij droeg die lijst al sinds 1969 bij zich, en volgens de POW Network kon hij die avond nog steeds de volledige lijst opzeggen [2] [3].

Het verhaal begon met een kanon. Vroeg in de ochtend van 6 april 1967 bevond Hegdahl, een 20-jarige matroos in opleiding uit Clark, South Dakota, zich aan boord van de kruiser USS Canberra in de Golf van Tonkin, op drie mijl afstand van de kust. Hij was aan dek geklommen om te kijken hoe het schip vuurde; de explosie van een 5-inch kanon sloeg hem vervolgens overboord [1] [5]. Zijn bril liet hij achter in zijn kooi [5].

Hij zwom en bleef urenlang in het water. Er zijn verschillende versies over hoe lang: volgens sommigen enkele uren, volgens anderen vijf uur, en weer anderen spreken van ongeveer twaalf uur [1] [2] [6]. Vietnamese vissers haalden hem uit het water en behandelden hem goed; daarna gaven ze hem over aan milities die hem met hun geweren sloegen voordat ze hem naar Hoa Lo-gevangenis brachten, wat de Amerikanen de Hanoi Hilton noemden [1] [2].

Zijn ondervragers geloofden het verhaal over het overboord vallen niet. Ze dachten dat ze een commando of spion hadden gevangen en mishandelden hem enkele dagen [1]. Hegdahl besloot dat hij veiliger zou zijn als dwaas. Hij stemde ermee in om anti-Amerikaanse verklaringen te schrijven, maar beweerde dat hij niet kon lezen of schrijven; toen de gevangenis een man aanwees om hem les te geven, leek hij zo onbekwaam dat men het opgaf [1] [6]. De Vietnamezen noemden hem 'De Ongelooflijk Domme' en lieten hem vrijwel ongehinderd door de gevangenis lopen [1] [6].

Die vrijheid maakte hem tot koerier. Krijgsgevangenen bevestigden de identiteit van nieuwkomers door de eerste vijf noten van 'Shave and a Haircut' tegen een celmuur te tikken en op antwoord te wachten; vervolgens gaven ze elkaar berichten door via tikcode [1]. Samen met Joseph Crecca, een luchtmachtofficier die in dezelfde gevangenis zat, onthield Hegdahl de namen, datum van gevangenneming, manier van gevangenneming en persoonlijke gegevens van ongeveer 256 mannen [1] [6]. Ook stopte hij vuil in de brandstoftanks van vijf vrachtwagens, waardoor die weggesleept moesten worden [6]; bovendien wist hij zijn bewakers zover te krijgen dat ze hem naar Hanoi brachten voor nieuwe brillen, waarbij hij de route uit zijn hoofd leerde [6].

De bewakers boden hem opnieuw een kans toen ze commandant Richard Stratton wilden straffen door de jonge matroos zijn kamergenoot te maken. De twee konden het meteen goed vinden. Stratton bewonderde Hegdahls gezond verstand en moed; samen bouwden ze een inlichtingennetwerk op, waarbij Hegdahl berichten overbracht en Stratton het netwerk leidde [2].

De krijgsgevangenen hielden zich aan één regel: allemaal vrijgelaten worden, of niemand. Begin augustus 1969 besloten ze dat het verhaal over hun martelingen Washington moest bereiken, en dat een vroege vrijlating ook een volledigere lijst van nog vastgehouden mannen zou opleveren [2] [3]. Hegdahl, Bob Frishman en Wesley Rumble werden als propagandastunt vrijgelaten, maar alleen Hegdahl vertrok met goedkeuring van de anderen [3]. Stratton zei hem dat hij de waarheid moest onthullen, zelfs als dat meer martelingen voor de achterblijvers zou betekenen [3]. Zijn meerdere gaf hem opdracht om dat te doen en verslag uit te brengen aan het State Department [4].

Hij werd op 5 augustus 1969 vrijgelaten [4] [6]. Mensen die vroeg vrijkomen dragen vaak een stigma omdat ze eerder vertrekken dan de rest, maar volgens de POW Network werd Hegdahl door zijn mede-gevangenen met open armen ontvangen [3]. Later sprak hij de Noord-Vietnamezen aan over hun behandeling van krijgsgevangenen tijdens de Vredesonderhandelingen in Parijs; hij is de enige krijgsgevangene die onder eervolle voorwaarden en op bevel van zijn superieuren vroeg vrijkwam [4].

Het liedje diende als geheugenhulpmiddel, zodat hij de namen van 256 mannen in zijn hoofd kon ordenen. In Yorba Linda dreunde hij meer dan 200 namen op, dertig jaar nadat hij Hanoi had verlaten [2] [3].


Sources

  1. en.wikipedia.org
  2. military.com
  3. pownetwork.org
  4. valor.militarytimes.com
  5. militarytimes.com
  6. warhistoryonline.com