In september 1973 zat Anneliese Michel tegenover haar neuroloog en beschreef ze een angst die de geneeskunde niet had kunnen stillen. Ze zei dat demonen haar kwelden, dat ze verdoemd was en dat de duivel in haar zat. Ze meldde ook een geur van verbrande uitwerpselen, en volgens het verslag merkten mensen om haar heen die geur eveneens op.[1]

The Exorcism of Emily Rose was geïnspireerd op de echte zaak van Anneliese Michel, een jonge Duitse katholieke vrouw wier aanvallen en hallucinaties eerst medisch werden behandeld voordat haar familie zich tot exorcisme wendde. Ze onderging binnen ongeveer een jaar 67 exorcismen en stierf aan ondervoeding.[1]

Anneliese Michel werd in 1952 geboren in Beieren, in wat toen West-Duitsland was. Haar familie was diepgelovig katholiek. Haar vader, Josef, had een priesteropleiding gevolgd, en drie van haar tantes waren nonnen.[1] In dat gezin waren bezetenheid, zonde, gebed en lijden geen verre theologische begrippen. Het waren woorden die beschikbaar waren wanneer er iets angstaanjagends gebeurde.

In september 1968, toen Michel zestien was, kreeg ze haar eerste aanval. In augustus 1969 volgde een vergelijkbare episode, waarna haar moeder haar meenam naar de huisarts en vervolgens naar een neuroloog, Dr. Luthy.[1] Een hersenscan liet naar verluidt geen duidelijke afwijking zien, en de episode werd opgevat als een temporale aanval.[1]

In 1970 en 1972 volgden meer episodes. Artsen schreven anticonvulsieve medicatie voor, waaronder Dilantin, terwijl EEG-onderzoek als normaal werd beschreven, afgezien van kleine onregelmatigheden.[1] Het patroon was tergend onvolledig: echte aanvallen, echte angst, medische behandeling, maar geen simpele verklaring die de verschrikking deed ophouden.

Toen ziekte bezetenheid werd

Tegen de tijd dat Michel in 1973 demonische visioenen aan Dr. Luthy beschreef, was het verhaal verder gegaan dan stuiptrekkingen. Ze meldde hallucinaties die haar beschuldigden, veroordeelden en vorm gaven aan de religieuze angst om haar heen.[1] Volgens het bronverslag geloofde ze dat de duivel in haar zat.[1]

Anna Michel, haar moeder, keerde na die meldingen terug naar Dr. Luthy. Volgens het verslag stelde hij voor dat ze een jezuïet zou spreken, en Michels ouders begonnen religieuze hulp te zoeken.[1] Dat moment vormt het scharnierpunt in de zaak. De familie liet de geneeskunde niet zomaar vallen na één angstaanjagende nacht. Ze waren al langs artsen, scans, tests en recepten gegaan. Daarna grepen ze naar een oudere verklaring.

De bekende versie van de zaak beschrijft Michel als iemand die leed aan epileptische psychose en andere psychische stoornissen. Haar familie en religieuze omgeving begonnen dezelfde uiterlijke tekenen steeds vaker anders te duiden. Een aanval kon een aanval zijn, maar kon ook op een aanval van buitenaf lijken. Een gehallucineerde stem kon een symptoom zijn, maar kon ook klinken als verdoemenis. In een vroom gezin werd de grens tussen ziekte en bezetenheid gevaarlijk dun.

Het jaar van de exorcismen

Binnen ongeveer een jaar onderging Michel volgens het verslag dat aan de zaak is verbonden 67 exorcismen.[1] Ze herstelde niet. Ze stierf aan ondervoeding, en haar ouders en priester werden aangeklaagd voor dood door schuld.[1]

Dat is de echte tragedie onder de horrorfilmversie. The Exorcism of Emily Rose maakte van het materiaal een rechtbankhorror, maar de zaak van Anneliese Michel is kleiner en pijnlijker: een jonge vrouw in crisis, een religieuze familie die vreesde voor haar ziel, en een reeks symptomen die de geneeskunde niet duidelijk had opgelost voordat ritueel de overhand kreeg.

Mensen komen vaak bij dit verhaal terecht met de vraag of Michel ziek of bezeten was. Het gedocumenteerde spoor laat daarnaast een menselijkere vraag achter: hoelang kan een verkeerde verklaring blijven bestaan wanneer de mensen rond een lijdend persoon geloven dat het de enige is die haar kan redden?

Uiteindelijk is het beklijvende beeld geen filmdemon. Het is een meisje dat gevangen zat tussen recepten en gebeden, terwijl het lichaam dat iedereen probeerde te redden langzaam wegkwijnde.

Bronnen

  1. Icy Tales, “The Tale of Anneliese Michel”