Je kunt in de zomer een stad in Arizona verlaten, een paar mijl rijden, en zien hoe je telefoon erop staat dat je een uur in de toekomst bent gereisd. Blijf doorgaan door het schaakbord van Navajo- en Hopi-land in de noord‑oostelijke hoek van de staat, en de klok kan zes of zelfs zeven keer heen en weer springen op één route.[1][2]
Dat klinkt als een software‑fout. Het is eigenlijk een soevereiniteitverhaal. Het grootste deel van Arizona blijft het hele jaar op Mountain Standard Time en hanteert geen zomertijd.[3][4] De Navajo Nation is de uitzondering. Omdat haar grondgebied zich uitstrekt over Arizona, New Mexico en Utah, volgt ze de zomertijd zodat de hele natie tijdens de zomer op één schema kan blijven.[1][4]
Dan komt de wending. Het Hopi-reservaat ligt geografisch binnen de Navajo Nation, maar het is een eigen soevereine natie en volgt de geen‑zomertijd‑regel van Arizona.[1][3] En binnen dat Hopi‑gebied is er een nog kleiner Navajo‑exclaf, Jeddito, dat weer terugschakelt naar zomertijd.[1] Daarom kunnen plaatsen die slechts een korte rit van elkaar verwijderd zijn, zoals Tuba City en Moenkopi, gedurende een deel van het jaar een uur van elkaar verschillen, hoewel beide in Arizona liggen.[1]
De eigenaardigheid is zo intens dat Arizona State Route 264 een soort tijdzone‑hindernisbaan is geworden. De route‑samenvatting op Wikipedia zegt dat een traject tussen Tuba City en Steamboat zes tijdzone‑wisselingen omvat in minder dan 100 mijl tijdens de zomertijd.[2] Timeanddate gaat nog verder: als je de juiste route door Navajo‑ en Hopi‑gebieden neemt, kan je klok zeven keer veranderen.[1] Je telefoon is niet in de war. Hij doet civiele opvoeding.
Arizona heeft dit pad bewust gekozen. Volgens de Uniform Time Act kunnen staten zich via staatswetgeving vrijstellen van zomertijd.[4] Arizona deed dat precies in 1968, nadat wetgevers en inwoners betoogden dat in een meedogenlijk heet klimaat het verschuiven van meer daglicht naar de avond weinig oploste.[3][5] Mensen wilden helderdere ochtenden, niet latere zonsondergangen die de hitte langer laten hangen.
Dat is het deel waar je bij stil moet staan. Tijd voelt als natuur, iets dat door de zon wordt doorgegeven. Maar het Arizona‑donut‑gat laat zien dat kloktijd eigenlijk een overeenkomst is die bovenop geografie, politiek en identiteit ligt.[4] In een hoek van de woestijn betekent elke grens een ander antwoord op dezelfde eenvoudige vraag: hoe laat is het nu?[1][3]
