Isidorus van Sevilla overleed op 4 april 636, nadat hij vanaf ongeveer 600 tot aan zijn dood het bisdom Sevilla had geleid. Hij werd rond 560 geboren in Cartago Spartaria, tegenwoordig Cartagena in Spanje, in een familie van hoge sociale status; leden van deze familie hielpen de Visigotische koningen van het Arianisme naar het katholicisme over te gaan [1]. Zijn oudere broer Leander was hem voorgegaan als aartsbisschop, en Isidorus volgde hem op nadat Leander in 600 of 601 overleed [1].

In 1997 benoemde paus Johannes Paulus II Isidorus tot beschermheilige van het internet; deze benoeming erkende zijn inspanningen om kennis te verzamelen en te verspreiden [6]. Johannes Paulus II, die van 1978 tot zijn dood in 2005 aan het hoofd stond van de Kerk, heiligde 483 personen en verklaarde 1.344 mensen zalig tijdens zijn pontificaat [3]. Beschermheiligen worden beschouwd als hemelse pleitbezorgers van een land, plaats, ambacht of activiteit; de Kerk heeft al lange tijd nieuwe beroepen aan oude heiligen gekoppeld: de fotografie kreeg Sint Veronica toegewezen omdat op haar sluier het afdrukbeeld van het gezicht van Christus te zien was [4].

Rond het jaar 600 begon Isidorus, op aandringen van zijn vriend Braulio, bisschop van Zaragoza, met het samenstellen van de Etymologiae, ook wel de Origines genoemd [2]. Hij bleef schrijven tot ongeveer 625; Braulio verdeelde het voltooide werk vervolgens in twintig boeken [2]. Het werk bevat uittreksels uit honderden klassieke bronnen. Drie van de boeken zijn sterk gebaseerd op Plinius de Oudere’s Naturalis Historia; Isidorus noemt Plinius, maar niet Cassiodorus, Servius of Gaius Julius Solinus, zijn andere belangrijkste bronnen [2].

Boek X van de Etymologiae behandelt etymologie; de overige negentien boeken gaan over onderwerpen als grammatica, retorica, wiskunde, meetkunde, muziek, astronomie, geneeskunde en recht, maar ook over dieren, geografie, openbare gebouwen, wegen, metalen, gesteenten, landbouw, oorlogsvoering, schepen, kleding, voedsel en gereedschappen [2]. In zijn geschriften citeert Isidorus uit ongeveer 475 werken van meer dan 200 auteurs; Aristoteles wordt het vaakst genoemd, gevolgd door Hieronymus, Cato en Plato [2]. Veel van zijn etymologische verklaringen waren fantasierijk; zo stelde hij dat het woord ‘baculus’ (wandelstok) afkomstig is van Bacchus, omdat een drinker een stok nodig heeft om recht te lopen [2].

Middeleeuwse studenten gebruikten de Etymologiae zo vaak dat dit werk zelfs in plaats van de klassieke teksten werd gelezen; als gevolg daarvan werden sommige van die oorspronkelijke werken niet meer overgeschreven en gingen verloren [2]. Dante plaatste Isidorus in zijn Paradiso; Chaucer citeerde hem, en ook Boccaccio, Petrarca en John Gower verwezen naar hem [2]. Ongeveer duizend handschriftelijke kopieën zijn bewaard gebleven, waaronder de Codex Gigas uit de dertiende eeuw; het oudste fragment is een stukje uit Boek XI uit de zevende eeuw [2]. Tussen 1472 en 1530 verschenen er minstens tien gedrukte edities; daarna nam de betekenis van het boek tijdens de Renaissance af [2].

Het werk van Isidorus droeg bovendien bij aan de standaardisering van het gebruik van de punt, komma en dubbelepunt [1]. De negentiende-eeuwse historicus Charles Forbes Rene de Montalembert noemde hem de laatste geleerde van de oude wereld [1]. Als bisschop ijverde Isidorus voor de bekering van de Arianische Visigoten, nam een vooraanstaande rol in de concilies van Toledo en Sevilla, en stelde zijn landgenoten al vroeg kennis van Aristoteles beschikbaar, lang voordat Arabische geleerden de Griekse filosofie grondig bestudeerden [1]. In 619 veroordeelde hij als anathema elke geestelijke die een klooster lastigviel [1].

De Kerk heeft 38 ‘Doctors of the Church’ benoemd; deze titel vereist uitzonderlijke geleerdheid, een hoog niveau van heiligheid en een officiële erkenning door de Kerk [5]. Na zijn dood berustte de roem van Isidorus op de Etymologiae, waarin uittreksels uit talloze klassieke werken werden verzameld die anders verloren zouden zijn gegaan [1]. Precies dit gewoonte van kopiëren, samenvatten en doorgeven van andermans werk wordt door de benoeming uit 1997 geëerd; daarom is een zevende-eeuwse bisschop uit Sevilla nog steeds de beschermheilige van een netwerk dat gebaseerd is op teksten die eindeloos worden gereproduceerd [6].


Sources

  1. Wikipedia: Isidorus van Sevilla
  2. Wikipedia: Etymologiae
  3. Wikipedia: Paus Johannes Paulus II
  4. Wikipedia: Beschermheilige
  5. Wikipedia: Doctor of the Church
  6. historyguild.org