De juryleden in Olympia stonden voor een probleem dat de meeste scheidsrechters nooit tegenkomen. De man in de strijdwagen was de keizer van Rome. Het team bestond niet uit de gebruikelijke vier paarden, maar uit tien. Toen viel Nero eruit, werd teruggeholpen, kon de race niet afmaken, en vertrok toch met de winnaarskroon.[1]
In 67 n.Chr. nam de Romeinse keizer Nero deel aan Olympische wedstrijden, reed met een tienpaardenwagen in Olympia, crashte, stapte uit voordat de race eindigde, en werd toch uitgeroepen tot overwinnaar. De episode toont hoe snel een wedstrijd een verplichte opvoering kan worden wanneer de deelnemer ook de baas is.
In 67 n.Chr., zo vermeldt Olympedia, werden Nero zeven kronen toegekend in Olympia. Hij wilde een periodonikes worden, een winnaar op de vier grote Griekse festivals, en wilde de cyclus zo geregeld hebben dat hij het allemaal in één jaar kon doen. De Olympische Spelen, normaal gepland voor 65 n.Chr., werden uitgesteld tot 67 n.Chr., waardoor hij Griekenland kon rondreizen en overwinningen kon verzamelen in één keizerlijk seizoen.[1]
Suetonius beschrijft theaterdeuren die gesloten bleven terwijl Nero zong. Sommige luisteraars, zegt hij, klommen over muren of deden alsof ze dood waren zodat ze konden worden buitengedragen. De keizer maakte zich zorgen over juryleden, vleide hen, wantrouwde hun stilzwijgen, en behandelde openbare wedstrijden als een rechtszaal waarin iedereen het veiligste vonnis kende.[2]
De tien paarden betraden de Olympische baan als onderdeel van Nero's eigen kronen verzameltocht. Suetonius zegt dat de keizer het team bestuurde, een extravagantie die hij ooit had bespot bij een andere heerser. Na de crash werd hij terug in de wagen geplaatst, wist het einde niet te halen, en ontving toch de kroon. Bij het verlaten van Griekenland gaf hij de provincie vrijheid en gaf de juryleden Romeins burgerschap en geld.[2]
Het stadion had al een verschoven kalender, toegevoegde wedstrijden, gepaaide juryleden en vastzittende toeschouwers geaccepteerd. Tegen de tijd dat de wagenwielen loskwamen, deed de finishlijn er minder toe dan de vraag die niemand in het stadion veilig hardop kon stellen: wat betekent winnen als de verliezer keizer is?
World History Encyclopedia plaatst de Griekse tour naast Nero's theatrale ambitie, wreedheid, ijdelheid en honger om aanbeden te worden als kunstenaar en gehoorzaamd te worden als keizer.[3] Het Olympische verhaal vangt deze eigenschappen in het klein, omdat sport een belofte inhoudt die eenvoudig genoeg is voor een kind om te begrijpen. Je racet. Je finisht. Dan wint er iemand.
Nero keerde terug naar Rome met zijn kronen voor hem uit gedragen en ensceneerde zijn thuiskomst als een triomftocht.[2] De race zelf laat een vreemder beeld achter: een lege baan, een verstoord wagenritme, juryleden die nog steeds op hun post staan, en een lauwerkrans die wacht op de man die al gestopt was met rijden.
