Yasuteru Yamada was 72 toen het televisie nieuws te veel werd als stilzitten. Bij Fukushima Daiichi probeerden werknemers een kerncentrale te stabiliseren die was verwoest door de aardbeving en tsunami van maart 2011. Yamada, een gepensioneerde ingenieur, begon oude vrienden te bellen, e‑mails te sturen en Twitter te gebruiken om oudere mensen te vinden die bereid waren in hun plaats te gaan.[1]

Na de nucleaire ramp in Fukushima vormden meer dan 200 oudere Japanse vrijwilligers het Skilled Veterans Corps, dat zich aanbood om te werken in de beschadigde centrale zodat jongere werknemers minder stralingsblootstelling zouden ondervinden. Hun argument was bot, praktisch en verontrustend; leeftijd veranderde de risicoberekening.

De groep noemde zichzelf het Skilled Veterans Corps. De leden bestonden uit gepensioneerde ingenieurs, voormalige werknemers van energiecentrales, fabrieksontwerpdeskundigen en andere professionals, allen ouder dan 60.[1] Latere verslagen beschreven het netwerk als gegroeid tot meer dan 400 oudere technici, ingenieurs en ex‑centrale werknemers tegen de zomer van 2011.[4] Ze boden geen ceremoniële geste aan. Ze wilden toestemming om Fukushima Daiichi binnen te gaan en te helpen bij het gevaarlijke werk van het stabiliseren van de site.

De ramp begon op 11 maart 2011, toen een aardbeving met een magnitude van 9,0 voor de kust van Japan plaatsvond en een grote tsunami veroorzaakte.[5] Bij Fukushima Daiichi schakelde de tsunami de stroomvoorziening en koeling voor drie reactoren uit, en alle drie de kernen smolten grotendeels binnen de eerste drie dagen.[5] Het ongeval kreeg niveau 7 op de International Nuclear and Radiological Event Scale, de ernstigste categorie.[2]

Bijna drie maanden na de aardbeving en tsunami gaf de centrale nog steeds straling af, en Tepco had bevestigd dat drie reactoren waarschijnlijk een smelting hadden ondergaan.[1] Japan had de limiet voor stralingsblootstelling van noodwerkers verhoogd van 100 millisievert naar 250 millisievert. Tepco meldde dat twee Fukushima‑werkers die hogere limiet al mogelijk hadden overschreden.[1]

De logica achter het aanbod

Yamada beschreef zijn plan niet als een doodswens. Hij beschreef het als wiskunde. “Ik ben 72 en gemiddeld heb ik waarschijnlijk nog 13 tot 15 jaar te leven,” vertelde hij aan de BBC. “Zelfs als ik aan straling zou worden blootgesteld, kan kanker 20 of 30 jaar of langer nodig hebben om zich te ontwikkelen. Daarom hebben wij ouderen minder kans op kanker.”[1]

De vrijwilligers beweerden niet dat straling onschadelijk was. Ze zeiden dat als iemand een langdurig kankerrisico moest accepteren, oudere werknemers minder jaren over hadden waarin dat risico zich kon ontwikkelen. Jongere werknemers, met tientallen jaren voor zich, zouden het gevaar langer dragen.

Yamada lobbyde de Japanse regering om de groep toegang te geven tot het elektriciteitsstation. Ambtenaren spraken hun dank uit maar bleven voorzichtig, en Yamada zei dat hij sprak met belangrijke overheids- en Tepco-mensen terwijl hij erkende dat de kwestie politiek gevoelig was.[1] Een paar parlementsleden steunden hem, maar het verzoek was nooit eenvoudig. Nucleaire opruimwerkzaamheden omvatten training, dosislimieten, aansprakelijkheid, commandostructuur en publieke angst, niet alleen moed.

De lijst had een merkwaardig alledaagse samenstelling. Veel vrijwilligers waren gepensioneerde ingenieurs zoals Yamada. Anderen hadden gewerkt rond energiecentrales of fabrieken. Er was ook een zanger en twee koks, die Yamada zei dat ze zouden helpen het team te vermaken en te voeden.[1] Michio Ito, een gepensioneerde basisschoolleraar die in een café hielp, werd beschreven als gretig om zijn schort te ruilen voor een stralingspak.[1]

Fukushima Daiichi bereikte de officiële koude stilstand pas medio december 2011, na maanden van noodstabilisatie- en koelingswerk.[5] Yamada’s idee bleef een van de vreemdere menselijke beelden uit die crisis: e‑mails, telefoontjes, Twitter‑berichten en gepensioneerde handen die zich door heel Japan uitstaken, met het verzoek als eerste te worden gestuurd.

Bronnen

  1. BBC News, “Japanse gepensioneerden bieden zich aan om nucleaire crisis aan te pakken”
  2. Wikipedia, “Fukushima nucleair ongeval”
  3. Wikipedia, “Aardbeving en tsunami in Tōhoku 2011”
  4. Sky HISTORY, “De heldhaftige gepensioneerden van de Fukushima nucleaire ramp”
  5. World Nuclear Association, “Fukushima Daiichi-incident”