Mensen die Maria Theresa-talers accepteerden, konden zeer kieskeurig zijn wat betreft de sieraden van een overleden keizerin. Volgens onderzoekster Clara Semple telden zij de parels op haar broche en controleerden zij de veren van de adelaar die op de andere kant was afgebeeld. Dit waren details op een zilveren munt die tot ver buiten Oostenrijk was gereisd; een koper kon een munt afwijzen als deze niet overeenkwam met het vertrouwde ontwerp uit 1780. Om ervoor te zorgen dat de munt werd geaccepteerd, moest de keizerin herkenbaar blijven.[1]

Maria Theresa overleed in 1780, maar de munten bleven circuleren in het Midden-Oosten en Noordoost-Afrika, waar handelaren ze gebruikten voor handel met India en China. De muntenfabrieken bleven het bekende portret leveren, met het sterfjaar van de keizerin nog steeds in het zilver geslagen. Zelfs twintigste-eeuwse exemplaren droegen nog de initialen van achttiende-eeuwse muntfunctionarissen.[2]

De details die kopers verwachtten te zien

Toen Semple in 1968 de taler tegenkwam op de vrouwenmarkt in Riyad, deed zij onderzoek naar Arabische sieraden. De munt kwam voor in hangers en nog ingewikkeldere sieraden; soms werd hij omringd door stenen of aan de rand versierd met belletjes en kettingen. Op markten in Jemen zag zij mensen talers ruilen voor goederen en ze als standaardgewichten gebruiken. Haar interesse verschoof van de sieradenmarkt naar verhalen van handelaren, reisverslagen en archieven van de muntfabrieken.[1]

Uit dat onderzoek ontstond haar beschrijving van mensen die de broche en de adelaar bestudeerden voordat ze een betaling accepteerden. Een klein detail op het portret kon belangrijk zijn voor iemand die geen enkele band had met het Oostenrijkse hof. Het British Museum noemt dit vertrouwde ontwerp een bron van vertrouwen in de munt; dit helpt verklaren waarom latere producenten zoveel elementen ervan behielden. Maria Theresa bleef afgebeeld op geld dat nog lang na haar regering in omloop was.[1][2]

Omdat handelaren nog steeds talers nodig hadden, breidde de productie zich uit buiten de Oostenrijkse muntfabrieken. Londen vervaardigde ze voor Britse handelaren; tijdens de Tweede Wereldoorlog werden ze ook in India geslagen. Elke nieuwe partij kon het oude portret, de keizerlijke adelaar en het jaartal naar een volgende transactie brengen, zonder dat de ontvanger vertrouwd hoefde te raken met een andere heerser.[2]

Nieuwe munten met een oud jaartal

Op 5 november 2002 voltooide een persoperator bij de Oostenrijkse Munt een productieperiode van twee dagen. In zijn verslag voor Aramco World beschreef Peter Harrigan hoe bijna 2.000 proof-munten afzonderlijk in pergamijnpapier werden verpakt. De meeste gewone munten werden in jutezakken met elk 500 stuks verpakt, klaar voor banken en handelaren. Alle munten droegen het jaartal 1780.[1]

Volgens Kerry Tattersall, marketingdirecteur van de munt, waren de bestellingen uit de Verenigde Staten en Engeland binnengekomen toen de munt weinig voorraad had. Een nieuwe productiereeks verholp dit tekort; de Oostenrijkse Munt biedt de munt nog steeds aan. In de productomschrijving wordt het ontwerp gekoppeld aan het jaar waarin Maria Theresa stierf. Wie de leeftijd van een exemplaar wil bepalen, heeft dus meer nodig dan alleen het jaartal op de munt.[1][3]

Tijdens haar reizen zag Semple ook zilversmeden talers in smeltkroezen gooien om er sieraden van te maken. Het zilver dat als vertrouwde munt de inspectie had doorstaan, kon vervolgens worden gesmolten en verwerkt tot een sieraad; de zorgvuldig bewaarde kenmerken van de keizerin verdwenen dan in de pot.[1]

Bronnen

  1. Peter Harrigan, Tales of a Thaler, Aramco World (2003)
  2. British Museum, Maria Theresa-taler
  3. Oostenrijkse Munt, Zilveren Maria Theresa-taler, ongecirculeerd

Afbeelding: Beide kanten van een Maria Theresa-taler uit The Metropolitan Museum of Art, anoniem geschenk uit 2010. Foto’s uit het publieke domein, bijgesneden en naast elkaar geplaatst. Bekijk het museumobject.