Op de donderdag voor Pasen in 1817 kwam er een vreemd geklede jonge vrouw Almondsbury binnen, een dorp acht mijl ten noorden van Bristol, met nauwelijks meer bij zich dan zeep en een paar munten. Ze klopte op deuren, sprak in een taal die niemand herkende, wees naar zichzelf en herhaalde de naam “Caraboo.”[1]
Prinses Caraboo was Mary Willcocks, de dochter van een schoenmaker uit Devon, die mensen in de buurt van Bristol wist te overtuigen dat ze buitenlandse adel was uit “Javasu,” ontvoerd door piraten en op de Engelse kust aangespoeld nadat ze in zee was ontsnapt.
Een dorpsschoenmaker bracht de vreemdelinge naar de plaatselijke autoriteiten, waar de kwestie aanvankelijk werd behandeld als een parochieprobleem. Was ze een bedelares, een landloopster, een verdwaalde buitenlander of iemand gevaarlijks? Ze werd naar meneer Hill gebracht, omschreven als opzichter van de armenzorg, en daarna naar de gemeentesecretaris, Samuel Worrall, wiens huishouden al snel het middelpunt van het mysterie werd.[1]
De Worralls beschikten over middelen die Almondsbury niet had. Hun Griekse butler probeerde haar te begrijpen. Ambtenaren in Bristol onderzochten haar. Niemand kon haar spraak vertalen. De vrouw gebruikte gebaren, onbekende tekens en een paar steeds terugkerende klanken. Eén woord, “nanas,” werd later herkend als het Indonesische woord voor ananas, waardoor haar optreden minder als wartaal voelde en meer als een echte taal die net buiten bereik lag.[1]
Toen verscheen Manuel Eynesso, een Portugese zeeman, met de ontbrekende sleutel. Hij zei dat hij haar taal herkende en vertaalde haar verhaal. Volgens hem was ze prinses Caraboo van Javasu, een verafgelegen eiland. Piraten hadden haar gevangen genomen, haar op hun schip vastgehouden, en zij was ontsnapt door overboord te springen voordat ze de kust bij Bristol bereikte.[1]
Het verhaal bevatte precies de details die bij het publiek aansloegen. Piraten vormden in die tijd een geloofwaardig gevaar, en een gestrande prinses was een verhaal dat mensen wilden onderzoeken, toetsen en doorvertellen. De Worralls namen haar in huis. Kranten verspreidden het relaas. Bezoekers kwamen kijken naar de mysterieuze vrouw die uit de wijde wereld leek te zijn gestapt en zo Gloucestershire binnen was gewandeld.[2]
De schepping van een prinses
Meer dan twee maanden lang leefde Caraboo als een plaatselijke sensatie. Ze voerde dansen op die als Indonesisch werden beschreven, bad tot een godheid die ze “Allah-Talla” noemde, en poseerde in 1817 voor een portret door Edward Bird. In Bath zou zelfs een bal voor haar zijn gehouden.[1]
Haar schrift gaf het bedrog een tweede leven. Worrall stuurde voorbeelden van haar vreemde tekens naar Oxford om te laten onderzoeken, alsof geleerden Javasu misschien in de vormen van de letters konden terugvinden. Latere verslagen zeggen dat de tekens als verzonnen werden afgedaan, maar een tijdlang leken ze bewijs. Ze konden worden opgevouwen, opgestuurd, bestudeerd en geloofd.[1][2]
De ontmaskering begon met een afbeelding. Een uitbaatster van een pension in Bristol zag een krantenillustratie van de vermeende prinses en herkende haar als een voormalige huurster. Caraboo was Mary Willcocks uit Witheridge, Devonshire, de dochter van een schoenmaker, later ook bekend als Mary Baker.[1][3]
Na Javasu
Latere samenvattingen brengen Mary Willcocks in verband met aanklachten zoals landloperij en persoonsverwisseling, gevangenschap en gratie.[3] De publieke fascinatie duurde langer dan het schandaal. Het verhaal vormde later de basis voor de historische komische dramafilm Princess Caraboo uit 1994, met Phoebe Cates, Jim Broadbent, Wendy Hughes, Kevin Kline, John Lithgow en Stephen Rea.[4]
Mary’s leven na de hoax verliep rustiger. Ze trouwde in 1828 met Richard Baker, kreeg een dochter die Mary Ann Baker heette, en stierf in 1864 in Bristol. Als haar begraafplaats wordt Hebron Road Cemetery in Bristol vermeld.[3]
Het scherpste beeld van het verhaal blijft de eerste scène: een vrouw aan de rand van een dorp in Gloucestershire, met zeep en munten bij zich, sprekend in een taal die ze voor zichzelf had gemaakt, terwijl fatsoenlijke mensen dichterbij bogen en probeerden een prinses te horen.
