Een persoon die de zaden van een Red Delicious bewaart, heeft het meest natuurlijke ding ter wereld gedaan, en mogelijk het minst nuttige in de boomgaard. Iowa State Extension verwoordt de teleurstelling duidelijk: een zaadje genomen van een Red Delicious appel zal geen Red Delicious appelboom produceren. De zaailing zal genetisch verschillend zijn, en gewoonlijk slechter dan zijn ouder.[1]

De meeste supermarktappelvariëteiten overleven als levende kopieën. Telers houden een Honeycrisp, Gala of Red Delicious herkenbaar door een stuk van die variëteit op een onderstam te enten, omdat zaden de appel herschikken in plaats van herhalen.

Iowa State zegt dat de meeste appelbomen worden vermeerderd door enten, omdat enten telers in staat stelt bomen te produceren die genetisch identiek aan elkaar zijn.[1] Die kleine zin verklaart waarom een appelschappen er zo geordend uit kan zien. Achter elke nette rij van benoemde vruchten zit een kwekerstruc: houd het bovenste deel trouw, en leen dan wortels van een andere boom.

Minnesota Extension vertelt thuis telers om kweekbomen te bestellen die de fruitvariëteit op geselecteerde onderstammen enten, zodat kopers de combinatie kunnen kiezen die ze willen.[2] De Royal Horticultural Society geeft hetzelfde praktische advies van de andere kant van de Atlantische Oceaan: appels worden op onderstammen geënt, en de onderstam bepaalt de grootte en groeikracht van de boom.[3]

In de kwekerij heeft het vruchtdragende deel een wonderbaarlijk lichamelijke naam: de ent. Een teler snijdt een takje van de gewenste variëteit, voegt het samen met een onderstam, en wacht tot de wond is vergroeid tot één werkende plant. De toekomstige appel wordt boven de entplaats beslist. De wortels kunnen bepalen hoe hoog de boom wordt, hoe snel hij vruchten draagt en hoe gemakkelijk de oogst zal zijn, maar de ent bepaalt of de bak Gala of Fuji zegt.[2]

Wikipedia verwoordt de commerciële reden duidelijk: appelcultivars worden vermeerderd door klonale enting op onderstammen, aangezien uit zaad gekweekte appels vaak verschillen van hun ouders en de gewenste eigenschappen missen.[4] Een supermarktsticker kan eruitzien als een familienaam. In de boomgaard is het dichter bij een keten van zorgvuldig onderhouden voortzettingen.

Zaden doen er nog steeds toe. Ze zijn de manier waarop veredelaars nieuwe variëteiten zoeken, omdat elk zaadje een herschikte mogelijkheid draagt. Voor de rest van ons is het bewaarde zaad echter een loterijticket, geen recept. Plant het en je krijgt misschien een boom. Je krijgt waarschijnlijk niet de appel die je in een lunchtrommel pakte.

Moderne overvloed hangt af van het weigeren van die loterij. Een bekende appel bereikt je omdat iemand ooit een boom genoeg waardeerde om hem te kopiëren met een mes, een stukje tape en een levend takje. De volgende keer dat een supermarktbak een tiental appels aanbiedt die er bijna uitwisselbaar uitzien, is de gelijkheid het wonder: een boomgaard vol gerepareerde kleine verbindingen, die stilzwijgend één oude hap in leven houdt.


Bronnen

  1. Iowa State University Extension, "Kan ik een appelboom uit een zaadje kweken?"
  2. University of Minnesota Extension, "Appels kweken in de moestuin"
  3. Royal Horticultural Society, "Hoe appels te kweken"
  4. Wikipedia, "Appel"