Binnen enkele uren na de dood van Sultan Hamad bin Thuwaini in Zanzibar, nam zijn neef Khalid bin Barghash zijn intrek in het paleis en eiste de troon op. Hij had de Britse consul niet om toestemming gevraagd, wat belangrijk was omdat Groot-Brittannië Zanzibar tot een protectoraat had gemaakt en zichzelf had opgenomen in de opvolgingsregels. Khalid verzamelde ongeveer 2.800 verdedigers rond het paleis en wachtte daar, weddend dat de oorlogsschepen in de haven deel uitmaakten van een voorstelling.[1]
In 1890 verdeelden Groot-Brittannië en Duitsland hun invloed in Oost-Afrika, waardoor Zanzibar onder Britse bescherming kwam, terwijl Duitsland grondgebied op het nabijgelegen vasteland bezat.[2] Het paleis, de bewakers en de titel bleven bestaan. De keuze binnen de titel niet. Een heerser kon nog steeds op de gebeeldhouwde stoel zitten, maar de daad van het daar zitten was een verzoek geworden, verpakt als een feit.
Op 26 augustus bereikte de laatste eis Khalid: verlaat het paleis uiterlijk de volgende dag om 9 uur 's ochtends. Historic UK citeert het Ministerie van Buitenlandse Zaken dat geweld autoriseerde, met één voorzichtige voorwaarde, dat de Britten niet mochten handelen tenzij ze zeker wisten dat ze succesvol zouden zijn.[3] Zelfs een rijk wilde zijn les netjes geënsceneerd hebben.
Tegen de ochtend stonden Britse kruisers en kanonneerboten tegenover Stone Town. Khalids verdedigers hadden Maxim-geweren, een Gatling-geweer, twee veldkanonnen en een 17e-eeuws bronzen kanon, waarvan veel op het water was gericht.[1] Om 8 uur 's ochtends vroeg het paleis om te onderhandelen. De Britten zeiden dat onderhandelingen pas na overgave konden beginnen. Khalid antwoordde dat hij niet geloofde dat ze het vuur zouden openen.
Om 9:02 uur 's ochtends openden ze het vuur. Granaten raakten het paleis en zetten het in brand. De Glasgow, het koninklijke jacht, schoot terug voordat de Royal Navy het in de haven tot zinken bracht.[1] Britannica geeft het aantal slachtoffers op als ongeveer 500 gedode of gewonde Zanzibari en één ernstig gewonde Britse matroos.[2] Volgens de meeste verslagen was de strijd in ongeveer 38 tot 40 minuten voorbij.
Khalid ontsnapte uit de ruïnes en bereikte het Duitse consulaat, en vervolgens Duits Oost-Afrika.[2] Die middag zette Groot-Brittannië Hamoud bin Mohammed op de troon. De kortheid is het beroemde deel, maar het vreemdere deel is hoeveel politiek theater erin paste: een bezet paleis, een genegeerde deadline, een weigering om te geloven dat de wapens echt waren.
Een bewaard gebleven foto toont het paleis achteraf, met zijn daklijn gebroken en zijn muren blootgelegd. Het ziet er niet uit als de kortste oorlog ter wereld. Het ziet eruit als de ochtend nadat een man een bluf probeerde en te laat ontdekte dat er schepen achter die bluf stonden.
