Judith Miles las een artikel in National Geographic over spinnen en kwam op een vraag die ze door astronauten beantwoord wilde zien: kon een spin zonder zwaartekracht een web bouwen? De middelbare scholiere uit Lexington, Massachusetts, diende haar idee in bij een wedstrijd voor experimenten aan boord van Skylab. In juli 1973 zaten twee kruisspinnen, Arabella en Anita, al in kleine buisjes voor de reis, met elk een vlieg. Haar voorstel was uitgegroeid tot een wetenschapsproject voor school dat ongewoon ver van huis kwam.[1][2]

Het artikel dat Miles las, beschreef onderzoek waarbij een web kon laten zien hoe de bouwer zich gedroeg. Wetenschappers bekeken de afstand tussen de draden en hun rangschikking om te bestuderen hoe een spin reageerde op veranderingen in haar omgeving. Op aarde hielp de zwaartekracht een spin om zich te verplaatsen en spindraden aan te brengen. Een web dat aan boord van Skylab werd gebouwd, zou hun dus iets geven om te onderzoeken nadat dat vertrouwde houvast was weggevallen. De astronauten zouden de spinnen in een doos loslaten en vastleggen wat ze deden.[1]

Toen de eerste spin op 4 augustus in de behuizing kwam, had ze enkele dagen nodig om zich te vestigen. Ze spande draden langs het frame voordat ze een wielweb bouwde. Een later web leek sterk op de regelmatige webben die op aarde waren gefotografeerd. Tegen de tijd dat de bemanning later die maand de spinnen verwisselde, was de ervaren bewoonster ook behoorlijk bedreven geraakt in het rondlopen. Toen de astronauten haar probeerden terug te halen, rende ze langs haar draden om hen te ontwijken; de pas losgelaten spin tuimelde, draaide rond en stuiterde van het frame af. Onderzoekers die de televisiebeelden bekeken, zagen aanwijzingen voor een gewenningsproces dat tijd kostte.[2]

De bemanning moest ook iets vinden wat hun kleine passagiers wilden eten. Bij proeven op de grond was gezien hoe spinnen sappen opzogen uit stukjes rood gebakken vlees die in hun webben waren gelegd. Daarna gooiden ze de verschrompelde resten eruit, net zoals ze met het karkas van een vlieg zouden doen. Dat was genoeg aanmoediging om restjes van het eten van de astronauten te proberen. De vluchtverslagen beschrijven hoe op 9 en 24 augustus filet werd aangeboden en daarna uit het web werd geschopt.[2]

Na de missie bestudeerden onderzoekers de foto's en vluchtverslagen, die veel vragen onbeantwoord lieten. Op sommige foto's was niet genoeg van een web te zien om de grootte ervan te meten, al vertoonde één regelmatig web een veranderde verdeling van de hoeken. Latere webben werden steeds onregelmatiger naarmate de dieren gewicht verloren. Anita stierf in de ruimte en Arabella werd bij de terugkeer naar de aarde dood aangetroffen. Dorst en verhongering hadden mogelijk een rol gespeeld, concludeerden de onderzoekers, maar het bewijsmateriaal maakte het niet mogelijk die verklaringen te onderscheiden van andere belastende omstandigheden aan boord van Skylab. De spinnen hadden aangetoond dat ze in gewichtloosheid webben konden bouwen; door hun verslechterende toestand waren de latere webben moeilijker te interpreteren.[2]

De astronauten brachten de exemplaren aan het einde van de 59 dagen durende missie terug, en NASA droeg beide spinnen en hun uitrusting over aan het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartmuseum. Anita's collectiegegevens vermelden organisch materiaal dat in formaline is bewaard, in een plastic buisje. Nadat ze in een baan om de aarde had gereisd om de vraag van een scholiere te beantwoorden, vond ze haar laatste rustplaats in een houder van iets meer dan vier inch lang.[3]

Bronnen

  1. Judiths web: een experiment van een leerling aan boord van Skylab 3, NASA
  2. Witt en collega's, Het bouwen van spinnenwebben in de ruimte, The Journal of Arachnology (1977)
  3. Spin, Anita, Skylab 3, Nationaal Lucht- en Ruimtevaartmuseum

Afbeelding: Arabella en haar web aan boord van Skylab, 1973. NASA-foto SL3-108-1307, bijgesneden. NASA-beeld- en videobibliotheek.