Voordat William Crush twee locomotieven op elkaar liet inbeuken, nam hij ze mee op tournee. Eén was felgroen geschilderd, de andere briljant rood. Duizenden Texanen kwamen kijken naar de locomotieven die de Missouri-Kansas-Texas Railroad adverteerde voor vernietiging. Het bedrijf kon hen een ritje verkopen om het wrak te zien.[1]

Crush, de passagiersagent van de spoorwegmaatschappij, had de stunt in 1895 aan zijn bazen voorgesteld. De toegang zou gratis zijn. De reis ernaartoe met de Katy, zoals de spoorwegmaatschappij bekendstond, kostte $2 voor een retour vanuit heel Texas. Voor dat tarief kon een passagier twee oude locomotieven frontaal op elkaar zien botsen op een speciaal spoor ten noorden van Waco.[1]

Begin september 1896 bouwden vijfhonderd arbeiders een plek om de klanten te ontvangen. Ze legden vier mijl spoor aan en richtten een tribune, telegraafkantoren en een persplatform op. Een geleende circustent werd een restaurant. Bezoekers konden limonade kopen, medicijnshows bekijken of de kermisspellen proberen terwijl ze wachtten. Het depot had een 2.100 voet lang perron en een bord met de aankondiging van de bestemming: Crush, Texas.[1]

Op 15 september brachten drieëndertig excursietreinen het publiek, waarbij sommige passagiers op de daken reden omdat de wagons vol waren. Crush had een verslaggever verteld dat hij ongeveer 20.000 mensen verwachtte. Meer dan 40.000 arriveerden. De politie hield de meeste toeschouwers minstens 200 yards van het spoor; journalisten mochten binnen 100 yards staan. Vóór de rit ontmoetten de locomotieven elkaar langzaam in het midden voor foto's, waarna ze terugreden naar hun startpunten.[1][2]

Om vijf uur reed Crush op een wit paard naar het midden van het spoor, hief zijn witte hoed op en liet deze zakken. De bemanning zette hun locomotieven in beweging en sprong weg. Toen de treinen botsten, vlogen verpulverd hout en metaal de lucht in. Daarna explodeerden beide ketels. Stukken ijzer en staal vielen tussen de mensen die hadden betaald om te komen kijken.[1][2]

Waco-fotograaf Jarvis Deane verloor een oog. Verslagen verschillen over het dodental: Waco History meldt twee doden, terwijl de Texas State Historical Association de dood van twee mannen en een vrouw vastlegt. Beide beschrijven ernstige verwondingen onder de toeschouwers. De spoorwegmaatschappij begon claims te regelen met contant geld en levenslange passen.[1][2]

Die avond ontsloeg de Katy Crush; de volgende dag namen ze hem weer aan. Hij bleef bij het bedrijf tot zijn pensioen. Op de rampplek namen souvenirjagers metaal mee, sommigen verbrandden hun handen eraan. Spoorwegpersoneel verwijderde de grotere wrakstukken, en arbeiders demonteerden de tribunes en tenten. Tegen de nacht was de tijdelijke bestemming verdwenen.[1][2]

Binnen een maand had Scott Joplin het auteursrecht op een pianomars laten registreren, opgedragen aan dezelfde spoorwegmaatschappij. Of hij de crash zelf heeft gezien, blijft onzeker, maar zijn partituur gaf pianisten instructies om deze na te bootsen. Tegen het einde kwamen de rijdende treinen, een fluitsignaal bij de spoorwegovergang en een laatste waarschuwingsfluit. Onder de muziek gaf Joplin de volgende aanwijzing: "De botsing."[3]

Bronnen

  1. Texas State Historical Association: Botsing bij Crush
  2. Waco History: Botsing bij Crush
  3. Baylor Digital Collections: Scott Joplin en de Great Crush Collision Mars

Foto: Jervis C. Deane, de ketel explosie in Crush, Texas, 15 september 1896. Publiek domein, via Wikimedia Commons. Bijgesneden voor formaat.